- Parlamenti i Kosovës dështoi të zgjedhë një president. Presidenti shpërndau Parlamentin
Më 5 mars, Parlamenti i Kosovës dështoi të votojë për zgjedhjen e një presidenti të ri për shkak të mungesës së kuorumit. Vetëm 66 deputetë ishin të pranishëm në sallë në vend të 80 të nevojshëm për të mbajtur votimin. Sipas Kushtetutës, Presidenti i Kosovës zgjidhet me shumicë prej dy të tretash (80 vota) në dy raundet e para ose me 61 vota në raundin e tretë, por 80 deputetë duhet të jenë ende të pranishëm në sallë që të mbahet seanca.
Zgjedhjet presidenciale dështuan pasi partitë opozitare u larguan nga seanca, duke refuzuar të mbështesin kandidatët për president nga partia në pushtet “Vetëvendosje”. Opozita këmbënguli në emërimin e një figure kompromisi, por negociatat e mëparshme midis Albin Kurtit dhe dy partive kryesore opozitare, Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), në lidhje me një kandidat të dakorduar ishin të pasuksesshme. Më 6 mars, një ditë pas përpjekjes së dështuar të parlamentit për të zgjedhur një president, Presidentja në detyrë e Kosovës Vjosa Osmani lëshoi një dekret për shpërndarjen e parlamentit dhe shpalljen e zgjedhjeve të reja të parakohshme parlamentare. Osmani e shpjegoi dekretin e saj duke thënë se 5 marsi kishte qenë afati i fundit për zgjedhjen e Presidentes së re të Kosovës, pasi mandati i saj skadon më 4 prill, por deputetët nuk i përmbaheshin afateve të përcaktuara.
Megjithatë, Kryeministri Albin Kurti deklaroi po atë ditë se shpërndarja e parlamentit mund të ndodhë vetëm pas përfundimit të tre raundeve të votimit për president, në rast se të treja dështojnë. “Mbrëmë filluam vetëm raundin e parë dhe definitivisht nuk e përfunduam raundin e tretë”, theksoi Kurti.
Në emër të qeverisë, Kryeministri iu drejtua Gjykatës Kushtetuese me një kërkesë në lidhje me kushtetutshmërinë e dekretit të Presidentit për shpërndarjen e parlamentit.
Pasi filloi shqyrtimin e ankesës, më 9 mars Gjykata Kushtetuese paraqiti një masë të përkohshme deri më 31 mars në lidhje me dekretin e Presidentit për shpërndarjen e parlamentit. Me këtë vendim, Gjykata ndaloi çdo veprim nga presidenti për të zbatuar dekretin, përfshirë njoftimin e datës së zgjedhjeve të parakohshme, dhe, në të njëjtën kohë, ndaloi çdo veprim nga parlamenti për të vazhduar procedurat për zgjedhjen e presidentit të vendit.
- Parlamenti i Malit të Zi miratoi ligje të diskutueshme mbi Ministrinë e Brendshme të Punëve të Brendshme dhe ANB-në.
Më 6 mars, Parlamenti i Malit të Zi miratoi dy ligje që shkaktuan diskutime të ashpra – ligjet që ndryshojnë Ligjin për Punët e Brendshme dhe Ligjin për Agjencinë e Sigurisë Kombëtare (ANB).
Ligji për Agjencinë e Sigurisë Kombëtare shkaktoi polemika serioze sepse i jep ANB-së akses më të gjerë në bazat e të dhënave të organeve dhe institucioneve shtetërore, në disa raste edhe pa vendim gjykate, gjë që konsiderohet kërcënim për privatësinë e qytetarëve dhe zvogëlon kontrollin mbi punën e shërbimit sekret.
Në Ligjin për Punët e Brendshme, një nga dispozitat e reja lejon, në raste të caktuara, punësimin në polici pa konkurs publik, gjë që u interpretua si krijim i mundësive për rekrutim në bazë partiake. Përveç kësaj, Ministrisë së Punëve të Brendshme iu dha autoriteti për të shkarkuar oficerët e policisë pa procedura disiplinore, vetëm në bazë të informacionit ekzistues në lidhje me të ashtuquajturat “pengesa sigurie” (kryesisht, informacion në lidhje me lidhjet e dyshuara me krimin).
Në prag të votimit parlamentar për këto ligje, Komisioni Evropian pranoi se ligjet nuk përputhen me kërkesat e BE-së për vendet kandidate, por se këto dispozita mund të ndryshohen duke marrë parasysh normat e BE-së ose para se ligjet të miratohen në parlament, ose më pas, por para se Mali i Zi të bashkohet me BE-në.
“Komisioni u konsultua për dy projektligjet dhe konsideron se dispozitat për mbrojtjen e të dhënave në të dy tekstet ende nuk janë plotësisht të përafruara me acquis të BE-së, në veçanti me Rregulloren e Përgjithshme për Mbrojtjen e të Dhënave dhe Direktivën për Zbatimin e Ligjit. Për këtë qëllim, Mali i Zi duhet t’i përafroj këto dispozita me acquis të BE-së ose para miratimit të ligjeve, ose të miratojë ligjet dhe më pas t’i përafroj dispozitat para përfundimit të negociatave të pranimit”, tha zëdhënësi i Komisionit Evropian. Sipas tij, Komisioni Evropian do të monitorojë nga afër zbatimin e legjislacionit.
“Komisioni gjithashtu pret që autoritetet të rekrutojnë personel policor në bazë të meritës dhe të vendosin mbrojtje të përshtatshme procedurale. Ai gjithashtu pret që Mali i Zi të sigurojë që çdo shkarkim të bazohet në baza të justifikuara dhe që personat e përfshirë të kenë qasje në të gjitha mjetet ligjore të disponueshme”, theksoi zëdhënësi i Komisionit Evropian.
Për shkak të miratimit të ligjeve kontroverse, Lëvizja në pushtet “Evropa Tani” (PES) humbi një deputet në parlament — Miodrag Lakoviq u largua nga grupi parlamentar i PES dhe njoftoi se do të vazhdonte të punonte si deputet i pavarur.
Deputetët nga partia më e madhe opozitare e Malit të Zi, Partia Demokratike e Socialistëve (DPS), dhanë dorëheqjen nga postet e kryetarëve të komisioneve parlamentare në shenjë proteste kundër miratimit të ligjeve. Ivan Vukoviq dha dorëheqjen nga posti i kryetarit të Komisionit parlamentar për Integrimin Evropian, dhe Jevto Erakoviq dha dorëheqjen nga posti i kryetarit të Komitetit Kundër Korrupsionit.
Vukoviq deklaroi se po e bënte këtë për shkak të miratimit të Ligjit për Punët e Brendshme dhe Ligjit për Agjencinë e Sigurisë Kombëtare, të cilat, sipas vlerësimit të tij, janë të motivuara politikisht, në kundërshtim me Kushtetutën dhe do të pengojnë integrimin evropian. Erakoviq deklaroi se ligjet e miratuara “e kthejnë Malin e Zi nga një shtet demokratik në një shtet represiv dhe policor”.
Ndërkohë, përfaqësuesit e qeverisë këmbëngulën që ndryshimet në ligjet për punët e brendshme dhe ANB kontribuojnë në funksionimin më efektiv të sektorit të sigurisë së vendit, mbi të gjitha në sferën e luftimit të krimit. Ligjet ishin “një mjet i nevojshëm për të korrigjuar trashëgiminë kriminale që gjetëm në Ministrinë e Punëve të Brendshme dhe Drejtorinë e Policisë. Ky është detyra jonë sipas kushtetutës, ligjit dhe para qytetarëve”, deklaroi Ministri i Punëve të Brendshme Danilo Šaranoviq.
Ndërkohë, Presidenti i Malit të Zi Jakov Milatoviq ktheu një nga ligjet në parlament për rishqyrtim – Ligjin që ndryshon Ligjin për Punët e Brendshme. “Fakti që gjatë regjimit të mëparshëm pjesë të sektorit të sigurisë u kriminalizuan na detyron më tej të zgjedhim me kujdes mekanizmat ligjorë për përmirësimin e sistemit, duke respektuar Kushtetutën e Malit të Zi dhe standardet demokratike që zbatohen në shtetet anëtare të BE-së”, thuhet në shpjegimin e Presidentit dërguar parlamentit.
- Serbia do të zhvillojë stërvitje të përbashkëta ushtarake me NATO-n
Komanda e Forcave të Përbashkëta Aleate të NATO-s në Napoli njoftoi mbajtjen e stërvitjeve të përbashkëta ushtarake me Serbinë në maj të këtij viti.
“Stërvitja do të zhvillohet në poligonin e stërvitjes serbe Borovac, të cilin Forcat e Armatosura Serbe e përdorin gjerësisht për të përgatitur njësi për misione ndërkombëtare, përfshirë operacionet paqeruajtëse të Kombeve të Bashkuara. Ky aktivitet do të zhvillohet me ftesë të Serbisë dhe në respekt të plotë të politikës së saj të deklaruar të neutralitetit ushtarak. Stërvitjet e përbashkëta përmirësojnë ndërveprimin, forcojnë bashkëpunimin praktik dhe mbështesin stabilitetin në Ballkanin Perëndimor. NATO e vlerëson partneritetin e saj me Serbinë dhe mezi pret të bashkëpunojë gjatë këtyre stërvitjeve”, tha komanda e Napolit në një postim në rrjetin X.
Serbia është anëtare e programit të Partneritetit për Paqe të NATO-s, por thekson neutralitetin e saj ushtarak.
Njoftimi për stërvitjet u bë publik pasi Admirali George Wikoff, Komandanti i Komandës së Forcave të Përbashkëta Aleate të NATO-s në Napoli, i cili është gjithashtu Komandanti i Forcave Detare të SHBA-së për Evropën dhe Afrikën, vizitoi Beogradin, ku u takua me udhëheqjen ushtarake dhe politike të Serbisë.
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, pas takimit, raportoi se kishte pasur një “takim të rëndësishëm” me Wikoff mbi forcimin e bashkëpunimit me NATO-n, duke ruajtur neutralitetin ushtarak të Serbisë.
Ministri serb i Mbrojtjes, Bratislav Gashiq, gjatë takimit me Komandantin e Forcave të Përbashkëta Aleate të NATO-s në Napoli, theksoi se Serbia “mbetet e përkushtuar ndaj neutralitetit ushtarak dhe ndërtimit të marrëdhënieve me të gjitha palët e interesuara” dhe është “vendosmërisht e vendosur të mbajë një nivel të përshtatshëm bashkëpunimi brenda programit të Partneritetit për Paqe”.
- Shqipëria dhe Kroacia përfshihen në listën serbe të vendeve të rrezikshme.
Në përgjigje të luftës në Iran, Ministria e Punëve të Jashtme e Serbisë përditësoi sistemin e saj të këshillimit për udhëtime, duke i ndarë vendet e botës në katër nivele rreziku. Në një botim në faqen e internetit të MPJ-së serbe, vendet ndahen në katër kategori – jeshile (udhëtim i lirë me masa paraprake normale), e verdhë (udhëtim me masa paraprake shtesë), portokalli (udhëtim në raste nevoje ekstreme) dhe e kuqe (udhëtimi nuk rekomandohet).
Kroacia fqinje u përfshi në listën e vendeve që duhen vizituar vetëm “në raste nevoje ekstreme”. Departamenti i politikës së jashtme serbe e shpjegon statusin e Kroacisë si më poshtë: “Duke pasur parasysh incidentet e shpeshta, tensionet dhe rrethanat e pafavorshme të sigurisë, qytetarëve të Republikës së Serbisë u këshillohet të tregojnë kujdes të veçantë gjatë qëndrimit në Kroaci.” Qytetarëve u këshillohet të shmangin tubimet masive dhe të “jeni të përmbajtur në komunikim”.
Nevena Jovanoviq, Sekretare e Shtetit e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Serbisë, deklaroi se kategorizimi nuk mbart asnjë mesazh politik, por se qytetarëve serbë duhet t’u paraqiten të gjitha rreziqet e mundshme me të cilat mund të përballen dhe u paralajmërua për incidentet e mundshme që mund të ndodhin. “Nuk është sekret se në periudhën e kaluar u përballëm me mjaft incidente të drejtuara kundër qytetarëve tanë dhe në përgjithësi kundër përfaqësuesve të popullit serb që jeton në Republikën e Kroacisë”, tha Jovanoviq.
Ministria e Punëve të Jashtme dhe Evropiane e Kroacisë e quajti një klasifikim të tillë të pabazuar: “Kroacia është një nga vendet më të sigurta në botë, siç konfirmohet nga të dhënat e Eurostat. Ne jemi pjesë e zonës Shengen dhe siguria e mysafirëve tanë është një përparësi. Paralajmërime të tilla duken si një gjest politik, jo një vlerësim real i rreziqeve.”
Përveç Kroacisë, Serbia forcoi gjithashtu paralajmërimet në lidhje me një vend tjetër fqinj – Shqipërinë. Shqipëria u përfshi në listën e vendeve në të cilat duhet të udhëtohet “me masa paraprake shtesë”. Zyrtarët e Tiranës nuk dhanë asnjë koment.
