Përmbledhje e Ballkanit Perëndimor 13.02.2026 – CWBS

Përmbledhje e Ballkanit Perëndimor 13.02.2026 – CWBS
  • U zgjodh kryesia e Parlamentit të Kosovës dhe u emërua qeveria Kurti-3

Albulena Haxhiu u zgjodh Kryetare e Parlamentit të Kosovës. Kandidatja nga Lëvizja Vetëvendosje mori 66 vota “pro” dhe 44 “kundër”. 8 deputetë nga 118 të pranishmit abstenuan nga votimi.

Zëvendëskryetarët e zgjedhur të Parlamentit janë Ardian Gola nga Lëvizja Vetëvendosje, Vlora Çitaku nga Partia Demokratike e Kosovës, Kujtim Shala nga Lidhja Demokratike e Kosovës, Emilja Rexhepi nga grupi multietnik dhe Slavko Simiq nga partia serbe e Kosovës “Srpska lista”.

Vendimet u miratuan më 11 shkurt, në ditën e parë të punës së Parlamentit të Kosovës të zgjedhur në zgjedhjet e parakohshme të 28 dhjetorit 2025.

Në të njëjtën ditë, Parlamenti i Kosovës zgjodhi një qeveri të re, të kryesuar për herë të tretë nga Albin Kurti, kreu i Lëvizjes Vetëvendosje. 66 deputetë votuan pro, 49 kundër dhe askush nuk abstenoi.

Vitin e kaluar, Parlamenti i Kosovës i zgjedhur në shkurt 2025 dështoi të formonte një qeveri, gjë që çoi në shpalljen e zgjedhjeve të parakohshme.

“Pas më shumë se një viti bllokimi politik, formimi i qeverisë së re të Kosovës është një lajm inkurajues. Urime Albin Kurtit! Tani ka rëndësi që të ecë me shpejtësi në reforma. Kjo është mënyra më e shpejtë për të zhbllokuar mbështetjen e BE-së me vlerë qindra miliona euro dhe për të pasur përparim në rrugën e saj drejt BE-së. Ky është një moment i ri për të avancuar marrëdhëniet BE-Kosovë dhe dialogun Beograd-Prishtinë”, shkroi Kaja Kallas, Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë, në platformën X.

  • Një votim i përsëritur në Republikën Srpska i solli një fitore përfundimtare kandidatit presidencial të partisë së Dodikut

Sinisha Karan, kandidati i Aleancës së Social Demokratëve të Pavarur (SNSD) të Milorad Dodik, u bë fituesi i zgjedhjeve të parakohshme për President të Republikës Srpska.

Sipas të dhënave nga Komisioni Qendror Zgjedhor i Bosnjës dhe Hercegovinës, Karan mori më shumë se 50.5 përqind të votave. Kandidati i Partisë Demokratike Serbe (SDS) të opozitës, Branko Blanusha, mori gati 48.1 përqind.

Zgjedhjet e parakohshme për President të Republikës Srpska u shpallën pasi Milorad Dodikut iu hoq mandati i presidentit të RS në gusht 2025 për shkak të një vendimi gjyqësor që e ndaloi atë të mbante poste publike për shkak të kundërshtimit të vendimeve të Përfaqësuesit të Lartë. Votimi u zhvillua më 23 nëntor 2025 dhe, sipas rezultateve paraprake, Karan fitoi zgjedhjet presidenciale të RS me një diferencë prej më shumë se 9,500 votash ndaj Blanushës. Megjithatë, partitë opozitare paraqitën një numër ankesash për shkelje, të cilat Komisioni Qendror Zgjedhor i Bosnjës dhe Hercegovinës i mbështeti, duke planifikuar votim të përsëritur në disa qendra votimi. Votimi i përsëritur u zhvillua më 8 shkurt në 136 qendra votimi në 17 komuna të Republikës Srpska dhe në Distriktin e Brčkos. Fitorja e Karanit nuk ndryshon praktikisht asgjë në realitetin politik të Republikës Srpska — ekipi i Dodikut mbetet në pushtet, dhe vetë Dodiku mban kontrollin mbi të gjitha proceset politike në RS.

Sinisha Karan do të mbetet në pozicionin e Presidentit të RS deri në tetor të këtij viti — deri në fund të mandatit të Milorad Dodikut. Zgjedhjet e reja për Presidentin e Republikës Srpska do të mbahen njëkohësisht me zgjedhjet e përgjithshme në Bosnjë dhe Hercegovinë në tetor të këtij viti.

  • Maqedonia e Veriut dhe Shtetet e Bashkuara ranë dakord për një Marrëveshje Kornizë Tregtare

Shtetet e Bashkuara dhe Maqedonia e Veriut ranë dakord për një Marrëveshje Kornizë mbi tregtinë reciproke, të drejtë dhe të balancuar. “Marrëveshja do të forcojë marrëdhëniet tona tregtare, do të mbështesë interesat e përbashkëta strategjike, do të promovojë rritjen ekonomike dhe do të thellojë partneritetin tonë transatlantik”, thuhej në një deklaratë të Shtëpisë së Bardhë më 12 shkurt.

Sipas marrëveshjes, Maqedonia e Veriut do të heqë tarifat për të gjitha mallrat industriale dhe bujqësore nga Shtetet e Bashkuara. Nga ana tjetër, Shtetet e Bashkuara do t’i mbajnë tarifat në nivelin 15%, por do të identifikojnë mallrat për të cilat do të futen tarifa me normë zero.

“Është e rëndësishme të jemi të saktë: Shtetet e Bashkuara do ta mbajnë tarifën reciproke prej 15 përqind për mallrat me origjinë nga vendi ynë, ndërsa – dhe ky është thelbi i suksesit – do të identifikohen mallrat për të cilat do të zbatohen tarifa reciproke me zero përqind. Me fjalë të tjera, për disa industri dhe mallra kyçe, tarifat do të reduktohen në zero”, shpjegoi Ministri i Punëve të Jashtme i Maqedonisë së Veriut, Timço Mucunski. Marrëveshja Kornizë gjithashtu përcakton se Maqedonia e Veriut do të fillojë të blejë gaz natyror të lëngshëm amerikan pasi të përfundojë ndërtimi i një ndërlidhësi të ri gazi me Greqinë. Maqedonia e Veriut filloi ndërtimin e pjesës së saj të gazsjellësit në korrik 2025.

Në një postim në Facebook, Ministri Mucunski e quajti marrëveshjen një hap të rëndësishëm dhe domethënës përpara në bashkëpunimin ekonomik me Shtetet e Bashkuara, i cili është me rëndësi të madhe për ekonominë maqedonase dhe nga i cili do të përfitojnë kompanitë maqedonase.

Ambasadori Jamieson Greer, Përfaqësuesi i Tregtisë i SHBA-së, tha pas publikimit të Marrëveshjes Kornizë se “axhenda tregtare e Presidentit Trump po thellon lidhjet transatlantike me një partner kyç në rajonin e Ballkanit”.

Në prill 2025, kur Trump prezantoi tarifa reciproke, Maqedonia e Veriut ishte ndër vendet më të goditura. Fillimisht, Shtetet e Bashkuara futën një tarifë prej 33 përqind për mallrat nga Maqedonia e Veriut, por pasi Shkupi njoftoi një plan për të hequr plotësisht tarifat për importet nga Shtetet e Bashkuara në mënyrë që të fitonte favorin e Trump, ajo u ul në 15 përqind.

  • Kroacia, Shqipëria dhe Kosova po planifikojnë stërvitjet e para trepalëshe

Në Shkodër (Shqipëri) më 11 shkurt, u zhvillua një takim midis Komandantit të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) Bashkim Yashari dhe Shefave të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Shqipërisë Arben Kingji dhe të Kroacisë Tihomir Kundid. Kroacia, Shqipëria dhe Kosova ranë dakord për bashkëpunim ushtarak në mars të vitit të kaluar, duke nënshkruar një memorandum.

Takimi në Shkodër “ishte një hap i rëndësishëm në forcimin e bashkëpunimit rajonal dhe koordinimit strategjik në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes” dhe “konfirmoi një angazhim të përbashkët për paqen, stabilitetin dhe sigurinë e qëndrueshme në rajon”, tha FSK. “Gjenerali Yashari, Gjenerali Kingji dhe Gjenerali Kundid zhvilluan një diskutim të hapur dhe konstruktiv mbi sfidat aktuale të sigurisë, thellimin e bashkëpunimit ushtarak, rritjen e ndërveprimit dhe zhvillimin e aftësive mbrojtëse në përputhje me standardet euroatlantike”, theksoi Forca e Sigurisë së Kosovës.

FSK e quajti iniciativën trepalëshe të mbrojtjes “një shembull të një partneriteti të fortë dhe një vizioni të përbashkët për një rajon më të sigurt dhe më të qëndrueshëm”. Në takim, u theksua “gatishmëria për të zgjeruar bashkëpunimin përmes ushtrimeve dhe trajnimeve të përbashkëta, shkëmbimit të përvojave dhe koordinimit strategjik” “për t’iu kundërvënë sfidave të sigurisë dhe kërcënimeve hibride”.

Ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Pirro Vengu (Pirro Vengu) theksoi se pas takimit në Shkodër ai pret më shumë bashkëpunim ushtarak, më shumë ndërveprim dhe më shumë gatishmëri operacionale.

Sipas Vengut, “në vitin 2026 do të zhvillohen ushtrimet e para trepalëshe në përputhje me Konceptin Strategjik të NATO-s dhe objektivat euroatlantike”.

***

Ministria e Mbrojtjes e Republikës së Serbisë “dënoi ashpër” takimin trepalësh të përfaqësuesve të Tiranës, Zagrebit dhe Prishtines, “që synonte thellimin e bashkëpunimit dhe koordinimit ushtarak, duke përfshirë plane dhe masa specifike me natyrë sigurie”. “Veprime të tilla janë shpërfillje e hapur dhe një shkelje e rëndë e Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe Marrëveshjes Ushtarako-Teknike të Kumanovës. Kosova dhe Metohia është pjesë integrale e Republikës së Serbisë nën administrimin e përkohshëm të OKB-së, dhe KFOR-i është i vetmi formacion i armatosur legjitim në territorin e Kosovës dhe Metohisë me një mandat të përcaktuar qartë”, thekson deklarata.

Ministria e Mbrojtjes e Serbisë theksoi gjithashtu se “përpjekjet për të institucionalizuar dhe forcuar më tej të ashtuquajturën Forcë të Sigurisë së Kosovës përmes marrëveshjeve ushtarake rajonale janë një goditje e drejtpërdrejtë ndaj rendit ligjor ndërkombëtar dhe një kërcënim serioz për paqen dhe stabilitetin në rajon.” Hapa të tillë, vëren ministria, “mund të çojnë në pasoja afatgjata të sigurisë dhe destabilizim të situatës në Ballkanin Perëndimor”.

“Republika e Serbisë e konsideron këtë aleancë ushtarake një faktor presioni dhe një sfidë sigurie për Serbinë dhe popullin serb në Kosovë e Metohi”, thekson deklarata.

***

Zëvendëssekretarja e Përgjithshme e NATO-s, Radmila SHekerinska, duke iu përgjigjur pyetjeve të gazetarëve në lidhje me takimin e fundit të përfaqësuesve të institucioneve të mbrojtjes të Kroacisë, Shqipërisë dhe Kosovës dhe njoftimin e stërvitjeve të para të përbashkëta ushtarake, si dhe në lidhje me reagimin e Ministrisë së Mbrojtjes së Serbisë, tha se Shqipëria dhe Kroacia kontribuojnë në stabilitetin rajonal. “Shqipëria dhe Kroacia nuk janë vetëm aleatë të besueshëm dhe të vlefshëm brenda Aleancës. Ato janë gjithashtu kontribuese të rëndësishme në paqen dhe stabilitetin rajonal”, tha SHekerinska, duke kujtuar se trupat shqiptare dhe kroate marrin pjesë në misionin e NATO-s në Kosovë, KFOR.

Ajo shtoi se NATO nuk mori pjesë në diskutime ose konsultime në lidhje me deklaratën për bashkëpunim në fushën e mbrojtjes që Zagrebi, Tirana dhe Prishtina nënshkruan në mars të vitit të kaluar, por anëtarësimi në NATO nuk i pengon vendet të kenë marrëveshje shtesë mbrojtëse me palë të treta.

  • Gjykata në Hagë kërkon dënime me 45 vjet burg për secilin prej katër ish-udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës

Faza e fundit e gjyqit të ish-udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, e njohur si UÇK (Ushtria Çlirimtare e Kosovës, UÇK), filloi në Dhomat e Specializuara në Hagë.

Para gjykatës janë ish-Presidenti i Kosovës Hashim Thaçi, ish-kryetarët e parlamentit Kadri Veseli dhe Jakup Krasniqi, si dhe ish-deputeti Rexhep Selimi, të cilët gjatë luftës 1998-1999 ishin udhëheqës të UÇK-së.

Zyra e Prokurorit të Specializuar këmbëngul se ish-udhëheqësit e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës janë fajtorë për të gjitha akuzat. Kryeprokurori kërkon 45 vjet burg për secilin prej katër të akuzuarve.

Të katër të pandehurit deklarojnë se nuk janë fajtorë. Gjatë gjithë procesit, ata pretenduan se veprimet e tyre kishin për qëllim mbrojtjen e popullsisë civile nga represioni serb dhe se struktura e UÇK-së nuk ishte aq e centralizuar sa të mund të mbanin përgjegjësi për çdo incident individual në terren. Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë (Dhomat e Specializuara të Kosovës) janë një gjykatë dhe prokurori që zyrtarisht i përkasin sistemit të drejtësisë të Kosovës. Puna e institucionit financohet nga donatorë ndërkombëtarë, dhe pozicionet e gjyqtarëve dhe prokurorëve mbahen ekskluzivisht nga të huaj.

Dhomat e Specializuara u krijuan nën presionin e aleatëve perëndimorë të vendit, të cilët besonin se sistemi i drejtësisë i Kosovës nuk ishte mjaftueshëm i besueshëm për të trajtuar çështjet që lidhen me UÇK-në dhe për të mbrojtur dëshmitarët. Shumë shqiptarë të Kosovës besojnë se gjykata është e anshme. Në Prishtinë dhe Tiranë, tubime në mbështetje të udhëheqësve të akuzuar të UÇK-së janë mbajtur vazhdimisht.

***

Më 12 shkurt, parlamentet e Kosovës dhe të Shqipërisë miratuan deklarata në mbështetje të ish-udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Parlamenti i Kosovës iu drejtua Dhomave të Specializuara në Hagë me një kërkesë për të “siguruar zbatimin e rreptë të standardeve kushtetuese dhe ndërkombëtare në lidhje me një gjykim të drejtë dhe të paanshëm, duke iu përmbajtur parimeve të transparencës, llogaridhënies dhe forcimit të besimit publik në drejtësi” dhe për të siguruar “zbatimin e plotë të të drejtave kushtetuese dhe ndërkombëtare në lidhje me mbrojtjen e të drejtave themelore të të pandehurve, duke përfshirë detyrimet që rrjedhin nga Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut”.

Në rezolutën e saj, Parlamenti i Shqipërisë theksoi se dënimi i propozuar nga Zyra e Prokurorit të Specializuar “rrezikon të krijojë një shtrembërim të rrezikshëm të historisë, duke e barazuar luftën legjitime të një populli për mbijetesë dhe liri me krimet e regjimit serb të Millosheviqit, i cili kreu spastrim etnik dhe krime kundër njerëzimit kundër popullit të Kosovës”.

  • Dënimet e dhëna për pjesëmarrësit në “kampet hibride ballkanike të stërvitjes”

Një gjykatë në kryeqytetin e Moldavisë dha një vendim më 6 shkurt kundër tre qytetarëve të vendit për pjesëmarrje në kampet e stërvitjes që vepruan në vitin 2024 në territorin e Bosnjës dhe Hercegovinës dhe Serbisë.

Gjatë shpalljes së vendimit në Gjykatën e Qytetit të Kishinau-t, u raportua se Aliona Goțco, Liudmila Kostenko dhe Volodymyr Kharchevnikov morën dënime me burgim që varionin nga katër deri në pothuajse pesë vjet e gjysmë.

Asnjëri prej tyre nuk ishte i pranishëm në sallën e gjyqit. U lëshuan urdhër-arreste për të tre.

Apeli kundër vendimit mund të paraqitet brenda dy javësh dhe gjykata ka dy muaj për të dhënë një vendim mbi apelin.

Në shtator 2024, shërbimet moldave të sigurisë morën të dhëna që tregonin se qytetarët e vendit po ndiqnin trajnime në kampe në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe Serbi. Në një konferencë të përbashkët për shtyp, policia dhe Shërbimi i Informacionit dhe Sigurisë (SIS) deklaruan se kampet dyshohet se drejtoheshin nga instruktorë rusë.

Sipas përfaqësuesve të shërbimeve të sigurisë, qëllimi i trajnimeve ishte të krijonin trazira gjatë zgjedhjeve presidenciale dhe referendumit për pranimin e Moldavisë në BE – një votim, rezultati pozitiv i të cilit do të binte ndesh me interesat e Rusisë.

Një muaj pasi këto të dhëna u bënë publike, policia moldave kreu një operacion në shkallë të gjerë gjatë të cilit arrestoi disa qindra persona të lidhur me trajnime në Ballkan dhe në Rusi.

Të akuzuarit u paraqitën për herë të parë para gjykatës në pranverën e vitit 2025. Edhe pse nuk e pranuan fajësinë për përgatitjen e trazirave, të tre konfirmuan se kishin qenë në një kamp në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Pavarësisht dëshmive dhe provave, politikanët nga Republika Srpska – në veçanti Milorad Dodik, Nenad Neshiq dhe Nenad Stevandiq – vazhdojnë në deklaratat e tyre të mohojnë ekzistencën e kampeve të tilla. Ambasada e Rusisë në Bosnjë dhe Hercegovinë mban të njëjtin qëndrim.

Ndërkohë, hetimi për kampet ruse të trajnimit në Bosnjë dhe Hercegovinë që po zhvillohet nga zyra e prokurorit të vendit vazhdon.