- BE vendosi të mos e hapë Klasterin e Tretë në negociatat me Serbinë, dhe Serbia vendosi të mos marrë pjesë në samitin BE – Ballkan Perëndimor
Mbrëmjen e 16 dhjetorit, Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, njoftoi se asnjë zyrtar serb nuk do ta përfaqësonte Serbinë në samitin BE-Ballkani Perëndimor që do të organizohet me 17 dhjetor në Bruksel.
“Për herë të parë në 13 ose 14 vitet e fundit, as unë dhe askush tjetër nuk do të shkojmë në këtë konferencë ndërqeveritare. Askush nuk do ta përfaqësojë Republikën e Serbisë, kështu që Ballkani Perëndimor do të mbetet pa Republikën e Serbisë”, tha Vuçiq në RTS. “Unë besoj se me këtë hap po mbroj Serbinë dhe interesat e saj, sepse duhet të tregojmë se çfarë kemi arritur, dhe kemi arritur shumë”, theksoi presidenti, me sa duket duke iu referuar faktit se Serbia dështoi përsëri të hapë Grupin 3 në negociatat me Bashkimin Evropian.
Përpara samitit Ballkani Perëndimor-BE, Kryeministri i Hungarisë, Viktor Orbán, deklaroi se “sjellja e BE-së ndaj Serbisë është e turpshme dhe e padrejtë”. Sipas tij, Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq “bëri gjënë e duhur duke mos marrë pjesë në këtë farsë”.
Kryeministri i Sllovakisë, Robert Fico, e mbështeti këtë qëndrim. Ai deklaroi se “e mbështet veçanërisht Vuçiqin” dhe se “edhe pse Serbia është një nga vendet më të përgatitura, po shpiken gjithnjë e më shumë kushte për pranimin e saj në BE”.
Në javët e fundit, zyrtarët serbë bënë përpjekje të konsiderueshme për të hapur Grupin 3 në negociatat me BE-në, por më 16 dhjetor, në një takim të Këshillit të Çështjeve të Përgjithshme të Bashkimit Evropian (GAC) nën presidencën e Danimarkës, nuk u arrit konsensusi për këtë vendim. Siç raportuan mediat serbe, Bullgaria, Kroacia, Holanda, Finlanda, Suedia, Estonia, Lituania, Letonia, si dhe Gjermania kundërshtuan hapjen e Grupit 3 nga Serbia. Franca dhe Italia, në të kundërt, mbështetën hapjen e tij dhe në fund të nëntorit u dërguan një letër shteteve të tjera anëtare për t’i dhënë Serbisë një “dritë jeshile” për të hapur Grupin 3.
Në Përfundimet e miratuara pas takimit, Këshilli i Çështjeve të Përgjithshme të BE-së deklaroi: “Duke njohur vlerësimin e Komisionit Evropian se Serbia ruan nivelin e saj të përgatitjes sipas kritereve fillestare në Grupin 3, Këshilli do të kthehet në çështjen e hapjes së këtij grupi në përputhje me kornizën negociuese, duke kujtuar veçanërisht nevojën për përparim të konsiderueshëm të mëtejshëm në sundimin e ligjit dhe normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, të cilat do të vazhdojnë të përcaktojnë ritmin e përgjithshëm të negociatave të pranimit.”
Këshilli gjithashtu përsëriti pritjet e tij që Serbia të intensifikojë përpjekjet e saj drejt përafrimit të plotë, kryesisht duke iu përmbajtur masave kufizuese të BE-së kundër Rusisë dhe Bjellorusisë të miratuara në kontekstin e agresionit të Rusisë kundër Ukrainës.
Për shkak të bllokimit të Hungarisë, Përfundimet e GAC mbi politikën e zgjerimit të BE-së u miratuan në formën e Përfundimeve të Presidencës së BE-së (Danimarka), të mbështetura nga 26 shtetet e tjera anëtare të BE-së.
- “Akti i Demokracisë dhe Prosperitetit të Ballkanit Perëndimor” i miratuar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës
Kongresi i SHBA-së miratoi dhe Presidenti Donald Trump nënshkroi Aktin e Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare (NDAA) për Vitin Fiskal 2026. Projektligji autorizon shpenzime prej më shumë se 900 miliardë dollarësh amerikanë dhe mbulon të gjitha aspektet e politikës së mbrojtjes. Pjesë e dokumentit është “Akti i Demokracisë dhe Prosperitetit të Ballkanit Perëndimor”, i cili përcakton parametra të rinj ligjorë për praninë e Shteteve të Bashkuara në rajon. Në këtë mënyrë, strategjia e SHBA-së për Ballkanin Perëndimor është transformuar nga një deklaratë politike në një ligj federal detyrues, duke kërkuar që Departamenti i Shtetit të raportojë rregullisht në Kongres.
Akti i drejtohet gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor: Shqipërisë, Bosnjës dhe Hercegovinës, Kosovës, Malit të Zi, Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë.
Dokumenti (siç pohojnë ekspertët, për herë të parë) kodifikon sanksionet e SHBA-së që synojnë individë dhe subjekte që dëmtojnë paqen dhe stabilitetin në Ballkanin Perëndimor.
Akti përcakton si përparësi projektet që synojnë zhvillimin e demokracisë dhe prosperitetit ekonomik, masat për të luftuar korrupsionin, forcimin e sundimit të ligjit, mbështetjen e investimeve, si dhe programet rinore, iniciativat arsimore dhe të shkëmbimit. Kjo ka për qëllim të frenojë ikjen e trurit nga rajoni dhe të mbështesë formimin e një brezi të ri udhëheqësish.
Dispozitat përfundimtare të dokumentit përqendrohen në kundërshtimin e ndikimit keqdashës të Rusisë dhe Kinës në rajon, që synon minimin e institucioneve demokratike, nxitjen e paqëndrueshmërisë politike dhe paraqitjen e një kërcënimi për interesat e Shteteve të Bashkuara dhe NATO-s. Një numër agjencish qeveritare janë të ngarkuara me përgatitjen e një raporti për Kongresin mbi shkallën dhe format e një ndikimi të tillë keqdashës.
Serbia vazhdon t’i ndalojë eksportet e municioneve të futur me kërkesë të Rusisë.
Kjo u bë e ditur nga një intervistë e dhënë për agjencinë ruse TASS nga Yuri Pilipson, Drejtor i Departamentit të Dytë Evropian të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Federatës Ruse.
“Ndalimi i eksportit të municioneve te palët e dyshimta, i futur nga autoritetet serbe, mbetet në fuqi, pavarësisht përpjekjeve të klientëve të paskrupullt për ta anashkaluar atë. Ne e vlerësojmë qëndrimin parimor të udhëheqjes serbe në këtë drejtim”, u tha Pilipson gazetarëve më 21 dhjetor.
Shërbimi i Inteligjencës së Jashtme i Rusisë akuzoi Serbinë në maj dhe qershor të këtij viti për eksportimin e armëve në Ukrainë. Në përgjigje, Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq deklaroi se Serbia e kishte ndaluar eksportimin e municioneve. “Tani kemi ndaluar gjithçka. Duhet të ketë vendime të posaçme nëse diçka do të funksionojë. Municionet shkojnë në kazermat dhe depot tona”, tha Vuçiq në një takim të kolegjiumit të zgjeruar të Shtabit të Përgjithshëm më 23 qershor.
Në vjeshtën e të njëjtit vit, Presidenti i Serbisë, në një intervistë me një media gjermane, propozoi që Bashkimi Evropian të blinte të gjitha produktet e stoqeve të disponueshme, edhe nëse municionet mund të përfundonin në Ukrainë. Megjithatë, ky propozim me sa duket nuk u zbatua.
- Serbia bie dakord me Rusinë për furnizimet me gaz
“Kemi një marrëveshje për të zgjatur furnizimet me gaz për tre muaj të tjerë, deri më 31 mars, në mënyrë që njerëzit të jenë të sigurt dhe të flenë të qetë”, njoftoi Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq më 23 dhjetor.
Ai theksoi se Serbia do të ketë gaz të mjaftueshëm për sezonin e ardhshëm të dimrit.
Marrëveshja aktuale e gazit ishte planifikuar të vlente deri në Vitin e Ri, dhe tani është padyshim një zgjatje afatshkurtër. Pritjet në lidhje me nënshkrimin e një kontrate të re afatgjatë ende nuk janë përmbushur, duke i lënë Rusisë një levë për të ushtruar presion mbi Beogradin.
- Mali i Zi lejon qytetarët turq të udhëtojnë sërish pa viza
Më 23 dhjetor, Qeveria e Malit të Zi miratoi një vendim për t’i hequr vizat për qytetarët e Turqisë, i cili ishte futur në mënyrë të përkohshme pothuajse dy muaj më parë. Në të njëjtën kohë, rregullat u ndryshuan: kohëzgjatja e lejuar e qëndrimit u reduktua nga 90 në 30 ditë si një masë për të parandaluar migrimin e paligjshëm.
Kryeministri Milojko Spajiq njoftoi në X se vendimi t’i lejuar qytetarët turq të udhëtojnë sërisj pa viza ishte rezultat i bashkëpunimit intensiv dhe gjithëpërfshirës midis dy vendeve. “Bashkëpunimi me autoritetet turke është përmirësuar, janë futur kontrolle të përforcuara të sigurisë dhe migracionit”, vuri në dukje Spajiq.
Në të njëjtën kohë, Qeveria e Malit të Zi vendosi që deri më 15 janar do të futet një regjim vizash për qytetarët e Azerbajxhanit. Arsyeja për futjen e përkohshme të vizave me Turqinë ishte një incident që ndodhi më 25 tetor në lagjen Zabjelo të Podgoricës, kur u krye një sulm ndaj një banori të Podgoricës. Doli informacioni se qytetarë të Turqisë ishin të përfshirë në krim. Pas incidentit në Zabjelo, një sërë incidentesh ksenofobe ndodhën në të gjithë vendin. Ndërkohë, hetimi përcaktoi se sulmi ndaj banorit të Podgoricës u krye nga dy qytetarë të Azerbajxhanit, jo të Turqisë.
Pavarësisht kontekstit, vendimet aktuale për të rivendosur udhëtimin pa viza, duke shkurtuar qëndrimin e lejuar për qytetarët turq dhe duke futur viza për qytetarët e Azerbajxhanit, paraqiten nga Qeveria e Malit të Zi kryesisht si pjesë e një pakete më të gjerë masash për të harmonizuar politikën e vizave me BE-në. “Për të përmbushur detyrimet e saj në lidhje me anëtarësimin në BE, Qeveria e Malit të Zi do të vazhdojë aktivitetet e saj që synojnë harmonizimin e plotë me politikën e vizave të Bashkimit Evropian në periudhën e afërt”, deklaroi qeveria. Kjo ka të bëjë me përmbushjen e kërkesave të pikës së referencës përfundimtare të Kapitullit 24 të negociatave (Drejtësia, Liria dhe Siguria).
Në përputhje me kërkesat e BE-së, Mali i Zi do të vendoste viza jo vetëm për qytetarët e Azerbajxhanit, por edhe do të braktiste regjimin pa viza me Turqinë, Rusinë, Bjellorusinë dhe Kinën. Parashikohet që këto vendime të miratohen brenda dy viteve.
- Opozita në Shqipëri kërkon dorëheqjen e qeverisë
Më 22 dhjetor në Tiranë, disa qindra mbështetës të Partisë Demokratike opozitare mbajtën një protestë në shkallë të gjerë kundër qeverisë së Edi Ramës pranë rezidencës së kryeministrit. Demonstruesit kërkuan dorëheqjen e qeverisë dhe formimin e një kabineti teknik kalimtar për shkak të një sërë skandalesh korrupsioni në nivelet më të larta të pushtetit.
Gjatë fjalimit të tij para protestuesve, kreu i Partisë Demokratike Sali Berisha e quajti protestën fillimin e një fushate të zgjatur të mosbindjes civile.
Aksioni u shoqërua me përplasje me policinë. Flaka, pajisje shpërthyese dhe kokteje Molotov u hodhën drejt ndërtesës së qeverisë. Si pasojë e incidenteve, tre oficerë policie u plagosën dhe u dërguan në spital, ku morën ndihmë mjekësore. Një protestues dhe një fotograf u plagosën gjithashtu.
Pas tubimit, policia e Tiranës arrestoi katër persona. Shtatë persona të tjerë janë nën hetim pa u ndaluar.
Protesta e organizuar nga Partia Demokratike u zhvillua disa ditë pas kaosit në parlamentin e Shqipërisë.
Më 18 dhjetor, përfaqësuesit e Partisë Demokratike bllokuan foltoren dhe zunë fizikisht vendet e destinuara për anëtarët e qeverisë me qëllim që të pengonin ministrat të jepnin raporte. Anëtarët e Gardës Republikane kundërshtuan deputetët, duke u përpjekur t’i largonin protestuesit nga vendet e qeverisë.
Gjatë protestës së tyre, ligjvënësit e opozitës përdorën piroteknikë, duke ndezur bomba tymi dhe flakë. Pavarësisht se salla parlamentare u mbush shpejt me tym të dendur, përfaqësuesit e Partisë Socialiste në pushtet refuzuan të ndërpresin seancën. Ata vazhduan shqyrtimin e rendit të ditës dhe votimin e projektligjeve me një ritëm të përshpejtuar. Tensionet politike në Shqipëri u përshkallëzuan për shkak të akuzave nga Struktura e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) kundër Zëvendëskryeministres dhe Ministres së Infrastrukturës Belinda Balluku, e cila dyshohet për keqpërdorim të fondeve publike gjatë zbatimit të projekteve të mëdha infrastrukturore. Opozita e konsideron rastin Balluku një shembull të korrupsionit sistemik.
SPAK kërkoi zyrtarisht që parlamenti t’i heqë imunitetin Ballukut në mënyrë që ajo të mund të arrestohet. Megjithatë, votimi nuk u zhvillua për shkak të qëndrimit të Partisë Socialiste, e cila vazhon të qëndrojë në pushtet.
