Përmbledhje e Ballkanit Perëndimor 27.03.2026 – CWBS

Përmbledhje e Ballkanit Perëndimor 27.03.2026 – CWBS
  • Dekreti për shpërbërjen e Parlamentit të Kosovës shpallet i pavlefshëm

Gjykata Kushtetuese e Kosovës shpalli të pavlefshëm dekretin e Presidentes aktuale Vjosa Osmani për shpërbërjen e parlamentit, duke vendosur se dokumenti nuk ka fuqi ligjore.

Gjykata vendosi që për shkak të rrethanave specifike të formimit të përbërjes aktuale të parlamentit, i cili u zgjodh më 28 dhjetor 2025 dhe filloi punën më 11 shkurt 2026, deputetët objektivisht nuk i kishin 60 ditët e plota (deri më 5 mars) të parashikuara nga procedura për zgjedhjen e presidentit.

Sipas vendimit të Gjykatës, parlamenti ka 34 ditë për të përfunduar procedurën për zgjedhjen e presidentit. Nëse brenda kësaj periudhe kreu i shtetit nuk zgjidhet, parlamenti shpërbëhet automatikisht dhe zgjedhjet e reja duhet të zhvillohen brenda 45 ditëve.

Vendimi i Gjykatës Kushtetuese u miratua pas një mosmarrëveshjeje midis degës ekzekutive dhe presidentit, e cila lindi pasi parlamenti dështoi të zgjedhë presidentin.

Përpjekja për të zgjedhur presidentin më 5 mars dështoi për shkak të mungesës së kuorumit. Opozita bojkotoi votimin për kandidatët nga partia në pushtet “Vetëvendosja”, duke kërkuar një kompromis politik dhe emërimin e një figure konsensuale. Të nesërmen, Vjosa Osmani nënshkroi menjëherë dekretin për shpërbërjen e parlamentit, duke argumentuar se deputetët nuk arritën të zgjidhnin një president të ri brenda afatit të përcaktuar ligjërisht (jo më vonë se 30 ditë para skadimit të mandatit të kryetarit aktual, domethënë deri më 5 mars). Kryeministri Albin Kurti dhe deputetët nga partia “Vetëvendosja” e vlerësuan dekretin si jokushtetues dhe iu drejtuan Gjykatës Kushtetuese.

Pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, parlamenti planifikon të vazhdojë punën e tij, duke filluar me shqyrtimin e disa projektligjeve për ratifikimin e marrëveshjeve ndërkombëtare me Bashkimin Evropian, Bankën Evropiane të Investimeve, BERZH-in dhe institucione të tjera financiare, të cilat janë kryesisht të nevojshme që Prishtina të marrë fondet e ofruara në kuadër të programeve evropiane të granteve dhe kredive.

  • Hakerat pro-iranianë sulmuan “Postën e Shqipërisë”

Hakerat e dyshuar për lidhje me Iranin deklaruan më 26 mars se kishin depërtuar në sistemin e “Postës së Shqipërisë” (Posta Shqiptare). Grupi i hakerëve Homeland Justice publikoi informacion në lidhje me sulmin në disa faqe të Telegramit.

Sipas hakerëve, ata hakuan sistemin e brendshëm postar të personelit të shërbimit postar shqiptar dhe publikuan email-e që përmbanin të dhëna mbi dërgesat postare dhe informacione të tjera të brendshme. Në të njëjtën kohë, Ministri i Pushtetit Lokal i Shqipërisë, Ervin Demo, u tha gazetarëve se “shërbimet postare vazhdojnë të funksionojnë normalisht”.

Homeland Justice deklaroi se kundërshton dhënien e azilit në Shqipëri për organizatën opozitare iraniane “Mujahedin-e Khalq” (MEK). Më shumë se 2,000 anëtarë të këtij grupi janë zhvendosur në Shqipëri që nga viti 2013 me ndërmjetësimin e Shteteve të Bashkuara dhe Kombeve të Bashkuara.

Sulmi më 26 mars ndodhi disa ditë pas një sulmi kibernetik në infrastrukturën dixhitale të parlamentit shqiptar, të cilin Homeland Justice e raportoi në fillim të këtij muaji. Në vitin 2025, hakerët pro-iranianë sulmuan infrastrukturën dixhitale të bashkisë së Tiranës, dhe në vitin 2022 – portalin e shërbimeve publike e-Albania.

Pas sulmit të vitit 2022, Shqipëria dëboi punonjësit e ambasadës iraniane dhe ndërpreu marrëdhëniet diplomatike. Në mesin e marsit 2026, pas fillimit të operacionit nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara kundër Iranit, parlamenti shqiptar miratoi një rezolutë duke e shpallur Republikën Islamike të Iranit një shtet sponsor të terrorizmit dhe Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) një organizatë terroriste.

  • Ballkani Perëndimor mbetet një rajon prioritar për NATO-n

Më 26 mars në selinë e NATO-s në Bruksel, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte prezantoi raportin e tij vjetor për vitin 2025.

Raporti thekson se Ballkani Perëndimor mbetet një rajon me rëndësi strategjike për Aleancën dhe një drejtim prioritar i aktivitetit.

Prania e NATO-s në Kosovë përshkruhet si “thelbësore për stabilitetin e rajonit të Ballkanit Perëndimor”. “Në vitin 2025, KFOR vazhdoi të siguronte stabilitet mes tensioneve të larta në veri të Kosovës dhe kontekstit strategjik në zhvillim. Që nga tetori 2025, 33 aleatë dhe partnerë i ofruan KFOR-it afërsisht 5,200 trupa, përfshirë forcat rezervë të vendosura”, thuhet në Raport. Përveç detyrave të kryera nga KFOR-i, Ekipi Këshillues dhe Ndërlidhës i NATO-s vazhdoi punën e tij të gjatë për ndërtimin e kapaciteteve të organizatave të sigurisë së Kosovës në situata krize dhe emergjente, asgjësimin e municioneve shpërthyese dhe mbrojtjen civile.

Vërehet se Aleanca vazhdon të mbështesë normalizimin e marrëdhënieve midis Serbisë dhe Kosovës përmes dialogut të lehtësuar nga BE-ja: “NATO vazhdon të mbështesë normalizimin e marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës, veçanërisht përmes Dialogut Beograd-Prishtinë të lehtësuar nga BE-ja, i cili është çelësi për ndërtimin e paqes së qëndrueshme në rajon.”

Raporti gjithashtu ofron informacion mbi bashkëpunimin me vendet në rajon që nuk janë palë në Traktatin e Atlantikut të Veriut.

Në veçanti, raportohet se gjatë vitit 2025 Sekretari i Përgjithshëm (në mars) dhe Zëvendës Sekretari i Përgjithshëm (në shtator) vizituan Bosnjën dhe Hercegovinën, e cila, siç u theksua në Raport, ishte “një sinjal i fortë i angazhimit të qëndrueshëm të NATO-s ndaj vendit dhe stabilitetit rajonal”.

Në tetor 2025, u miratua Programi i parë i Partneritetit i Përshtatur Individualisht (ITPP) për Bosnjën dhe Hercegovinën dhe u ofrua paketa e parë e mbështetjes në kuadër të Iniciativës për Ndërtimin e Kapaciteteve të Mbrojtjes dhe Sigurisë (DCB).

Theksohet se mbështetja e NATO-s për operacionin EUFOR Althea të udhëhequr nga BE ndihmoi në ruajtjen e një mjedisi të sigurt në Bosnjë dhe Hercegovinë. Përveç kësaj, prania e shtuar e NATO-s në Bosnjë dhe Hercegovinë, përmes Selisë Qendrore të NATO-s në Sarajevë dhe Qelizës së Mbështetjes së Angazhimit Politik, vazhdoi të ofrojë mbështetje në nivel lokal, duke promovuar reformat e mbrojtjes dhe sigurisë dhe duke forcuar marrëdhëniet me vendin.

Raporti gjithashtu thotë se NATO vazhdon të angazhohet me Serbinë për të adresuar çështjet që shkaktojnë shqetësim rajonal dhe për të çuar përpara iniciativat për bashkëpunim ushtarak në të ardhmen. Përveç kësaj, Zyra Ndërlidhëse Ushtarake e NATO-s në Beograd mbështeti pjesëmarrjen e vazhdueshme të Serbisë në aktivitetet në kuadër të programit Partneritet për Paqe.

Kështu, në Raportin e vitit 2025, NATO thekson se pavarësisht të gjitha sfidave ekzistuese, Aleanca nuk po e zvogëlon praninë e saj në Ballkanin Perëndimor, duke e mbajtur rajonin në fokus.

  • Një ministër rus nën sanksionet e BE-së dhe SHBA-së vizitoi Beogradin

Ministri i Zhvillimit Ekonomik i Rusisë, Maxim Reshetnikov, vizitoi Beogradin, ku u takua me Presidentin serb Aleksandar Vuçiq dhe Ministrin pa portofol Nenad Popoviq.

Vizita e zyrtarit rus u zhvillua në prag të skadimit të kontratës për furnizimin me gaz rus të Serbisë (31 mars). Presidenti Aleksandar Vuçiq, pas bisedimeve me Maxim Reshetnikov, deklaroi se ndërprerjet në tregun global të energjisë kërkojnë marrëveshje të qëndrueshme afatgjata. Megjithatë, pas negociatave, nuk u zbulua asnjë informacion në lidhje me marrëveshjet për çështjen e gazit. U njoftua vetëm se një takim i Komitetit Ndërqeveritar për Bashkëpunim midis Serbisë dhe Rusisë është planifikuar për prill në Beograd. Popoviq dhe Reshetnikov janë bashkëkryetarë të këtij komiteti, i cili nuk u mblodh gjatë vitit 2025.

Maxim Reshetnikov është nën sanksionet e Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara. Pas vizitës së ministrit rus në Serbi, zyrtarët e BE-së i kujtuan Beogradit se marrëdhëniet me Rusinë nuk mund të jenë normale nën regjimin aktual dhe në kontekstin e agresionit të Rusisë kundër Ukrainës. “Kjo përfshin përmbajtje nga takimet e nivelit të lartë me zyrtarë rusë”, tha një zëdhënës i Komisionit Evropian në një deklaratë për Radion Evropa e Lirë (RSE). “Serbia ka aplikuar për anëtarësim në BE. BE dëshiron të mbështetet te Serbia si një partner i besueshëm evropian që ndan parime, vlera, siguri dhe prosperitet të përbashkëta, dhe ne kemi nevojë që Serbia të na bindë për drejtimin e saj strategjik”, theksoi zëdhënësi i Komisionit Evropian.

BE-ja i bën thirrje rregullisht Serbisë që të përshtasë veprimet e saj me politikën e jashtme dhe të sigurisë të Unionit. Megjithatë, Serbia nuk ka zbatuar asnjë vendim të BE-së për masa kufizuese kundër Rusisë në përgjigje të agresionit kundër Ukrainës. Kjo është një nga arsyet për ngadalësimin e rrugës evropiane të Serbisë, e cila nuk ka hapur asnjë kapitull të vetëm negociues në bisedimet e pranimit në BE që nga fillimi i vitit 2022.

Bojana Selakoviq, koordinatore e Konventës Kombëtare për BE-në, beson se vizita e ministrit rus në Beograd do të ketë gjithashtu pasoja. “Sigurisht, kjo do të pasqyrohet në të gjitha raportet”, tha ajo për RSE-në. Bojana Selakoviq thotë se gjatë katër viteve të fundit është përsëritur një situatë në të cilën një pjesë e qeverisë serbe komunikon me zyrtarët evropianë, ndërsa një pjesë tjetër komunikon me ata rusë. “Ata tregojnë se ende planifikojnë të ulen në karrige të shumëfishta.”