Disa ditë më parë u bë e ditur se Newsmax polak po përgatitet të lançohet. Kanali po rekruton gazetarë dhe specialistë të prodhimit televiziv, po merr me qira një studio në Varshavë dhe tashmë po planifikon fillimin e transmetimit. Në fazën e parë, projekti mediatik Newsmax Polska do të funksionojë si një shërbim online, dhe në fazën tjetër – si një transmetues televiziv i plotë.
Lançimi i kanalit konservator të krahut të djathtë në tregun polak po trajtohet nga kompania mediatike Newsmax Balkans me seli në Beograd (duke përfshirë edhe kompaninë Adria DTH BV).
Përgatitjet për hapjen e Newsmax Polska u njoftuan në shkurt të këtij viti nga menaxherët kryesorë të Newsmax Balkans.
Aleksandra Krstiq, Drejtoreshë e Përgjithshme e Newsmax Balkans, shkroi në LinkedIn: “Si pjesë e lançimit të Newsmax Polska, po hapim vende pune si gazetarë në Varshavë. Po ndërtojmë një redaksi lokale, të pavarur, në gjuhën polake, me standarde të larta editoriale dhe prodhimi — dhe po kërkojmë profesionistë që duan të jenë pjesë e diçkaje të re që nga fillimi.
Nëse besoni në gazetari të fortë, debat të hapur dhe prodhim modern të lajmeve, do të na pëlqente të dëgjonim nga ju.”
Pse pikërisht një rrugë e tillë për të hyrë në tregun evropian u zgjodh nga kanali kabllor amerikan?
Nga Newsmax në Newsmax Balkans
Duhet të kujtojmë se kanali televiziv Newsmax, i cili i përket një miku të Presidentit të SHBA-së Donald Trump, Christopher Ruddy, është një nga rrjetet kryesore të lajmeve kabllore në Shtetet e Bashkuara. Newsmax është i disponueshëm në më shumë se 100 vende në pesë kontinente (përfshirë Evropën) dhe arrin dhjetëra miliona shikues përmes transmetimeve kabllore dhe dixhitale, aplikacioneve dhe rrjeteve sociale.
Në Ballkan, kanali jo vetëm që ritransmeton përmbajtje mediatike nga Shtetet e Bashkuara, por prodhon edhe materialet e veta për transmetim, dhe në fakt është një media lokale.
Kanali Newsmax filloi të operojë në Ballkanin Perëndimor në vitin 2020 si Newsmax Adria, një projekt i përbashkët i Newsmax Media dhe United Media – një kompani mediatike që operon në Evropën Juglindore. Në vitin 2022, aktiviteti i Newsmax Adria u ndërpre.
Në vitin 2024, kanali u lançua përsëri, tashmë nën emrin Newsmax Balkans, me një staf editorial dhe strukturë pronësie të ndryshuar.
Në faqen e tij të internetit, kanali postoi informacionin e mëposhtëm:
“Newsmax Balkans është një televizion kabllor i themeluar në Beograd në mars 2024 si partneri i parë mediatik i televizionit amerikan Newsmax jashtë Shteteve të Bashkuara.
Newsmax Balkans është televizioni i parë i lajmeve 4K në rajon, që synon pozicionimin e suksesshëm në tregun mediatik përmes zgjidhjeve inovative teknologjike dhe përmbajtjes cilësore.
Televizioni filloi transmetimet më 14 tetor 2024.”
Siç raportojnë mediat, sipas bazës së të dhënave MAVISE të Observatorit Audiovizual Evropian në Këshillin e Evropës, transmetimi zhvillohet në bazë të një licence serbe, dhe pronari de facto i stacionit është kompania Telekom Srbija, aksionet kontrolluese të së cilës i përkasin shtetit, pra Republikës së Serbisë.
Newsmax Balkans, përveç Serbisë, është i pranishëm në Bosnjë dhe Hercegovinë, Mal të Zi, dhe që nga dhjetori i vitit të kaluar – edhe në Shqipëri, si një shërbim online.
Nga Newsmax Balkans në Newsmax Europe
Hapja e kanalit jashtë rajonit të Ballkanit Perëndimor, në Poloni, nuk është një aventurë e rastësishme, por pjesë e një strategjie të vendosur për promovimin e kanalit në tregjet mediatike të Evropës Lindore, për të cilën foli menaxhmenti i Telekom Srbija vitin e kaluar.
Vladimir Luçiq, Drejtor i Përgjithshëm i Telekom Srbija, njoftoi transformimin e planifikuar strategjik të Newsmax Balkans në Newsmax Europe në mesin e vitit 2025 gjatë disa intervistave. Si pjesë e zgjerimit të njoftuar, nisja e transmetimeve rajonale ishte planifikuar jo vetëm në Poloni, por edhe në Republikën Çeke, Sllovaki, Hungari, Rumani dhe Greqi.
“Unë besoj se ky është projekti më i madh gazetaresk që Serbia ka parë ndonjëherë, pasi selia jonë në Beograd do t’i shërbejë Evropës Lindore”, theksoi Drejtori i Përgjithshëm i Telekom Srbija. “Beogradi po bëhet një pikënisje e natyrshme për zgjerimin evropian të Newsmax. Pronari i rrjetit ndan ambiciet për ta pozicionuar kanalin si një zë mediatik relevant në këtë pjesë të botës”, vuri në dukje Luçiq. Sipas tij, vendet që janë në fokus të zgjerimit kanë demonstruar një nevojë për përmbajtje që balancon informacionin, analizën dhe perspektivën përtej kornizave të përcaktuara.
Sipas planeve, rajoni i Evropës Lindore do të mbulohet nga Newsmax Balkans / Newsmax Europe deri në fund të vitit 2026.
Është interesante që Ukraina bie jashtë planit të “zgjerimit serb”. Newsmax po përgatitet të fillojë transmetimin ukrainas gjithashtu në gjysmën e parë të vitit 2026, por themeluesit e Newsmax Ukraine, me sa duket, nuk janë në asnjë mënyrë të lidhur me Serbinë.
“Një aeroplanmbajtëse në Evropë”
Plani i Newsmax Balkans për të mbuluar Evropën Lindore u prezantua në nëntor të vitit të kaluar në Uashington. Në prezantimin ceremonial, i cili u zhvillua në qendër të kryeqytetit amerikan, u mblodhën anëtarë të Kongresit, figura me ndikim nga qarqet politike dhe të biznesit të Amerikës, si dhe udhëheqja e kanalit amerikan Newsmax dhe Telekom Srbija. Siç vuri në dukje Newsmax Balkans në raportin e saj, ngjarja “theksoi mesazhin” se përfaqësuesi ballkanik i kësaj mediaje “po bëhet një shtyllë e rëndësishme e zgjerimit të saj të ardhshëm evropian”.
Në darkën ceremoniale, themeluesi dhe Drejtori i Përgjithshëm i Newsmax, Christopher Ruddy, theksoi se zgjerimi i rrjetit në tregun evropian është një hap i natyrshëm. “Serbia është një vend i rëndësishëm në Evropë me një kulturë dhe histori të jashtëzakonshme, si dhe një aleat kyç i Shteteve të Bashkuara. Drejtori i Përgjithshëm i Telekom Srbija, Vladimir Luçiq, ka qenë një mbështetës i shquar i Shteteve të Bashkuara dhe ne e duam mbështetjen e miqve tanë”, tha Ruddy. Sipas tij, bashkëpunimi me Telekom Srbija ishte një zgjedhje logjike. “Kur u shfaq mundësia për të bashkëpunuar, ne e shfrytëzuam menjëherë. Partneriteti ynë me ju ka qenë i jashtëzakonshëm dhe ne jemi sinqerisht mirënjohës për punën e gazetarëve si ju dhe të gjithë miqve tanë në Serbi”, deklaroi kreu i kompanisë mediatike amerikane.
Duke folur për rëndësinë e vetë kanalit televiziv, Ruddy e quajti Newsmax Balkans një platformë kyçe për të hyrë në tregun evropian. Ai gjithashtu ofroi një krahasim interesant. “E dini, në terminologjinë ushtarake thuhet se flota drejtohet nga një aeroplanmbajtëse. Është një anije masive që imponon respekt – është si ‘një shkop i madh’. Pra, ne e shohim Newsmax Balkans si aeroplanmbajtësen tonë në Evropë”, shpjegoi Ruddy në mënyrë figurative. “Një shkop i madh” është pjesë e shprehjes idiomatike të njohur amerikane “Fol butë dhe mbaj një shkop të madh”, që do të thotë diplomaci e mbështetur nga forca.
Pas Evropës Lindore, është planifikuar zgjerimi në tregun mediatik të Evropës Perëndimore.
“Shpresojmë që pas përfundimit të fazës së Evropës Lindore të kalojmë në Evropën Perëndimore”, njoftoi Drejtori i Përgjithshëm i Telekom Srbija.
Përfundime
Çfarë përfundimesh mund të nxirren nga planet për zgjerimin evropian të Newsmax dhe pjesëmarrjen e Serbisë në këtë projekt?
Ekipi i Trump, konkretisht ekipi i tij mediatik, po vë bast në zhvillimin e një alternative ndaj ekosistemit mediatik evropian. Autoritetet aktuale amerikane dhe forcat pro-qeveritare nuk janë të kënaqura me fushën mediatike në Evropë si shumë liberale në përmbajtje dhe shumë të kufizuara nga të ashtuquajturat standarde të gazetarisë në formë.
Newsmax vendosi të mos kufizohet vetëm në transmetimin e produktit të saj “Made in USA” (gjë që është logjike). Versione lokale për vendet evropiane do të krijohen dhe po krijohen. Ato filluan jashtë Bashkimit Evropian (Ballkani Perëndimor, Ukraina) dhe vazhduan në vendet e BE-së të Evropës Lindore (duke filluar me Poloninë).
Nuk shpjegohet pse Polonia u zgjodh si hapi i parë i zgjerimit në BE. Mund të supozohet se zgjedhja u bë për shkak të popullaritetit të ideologjisë konservatore midis polakëve. Por arsyeja pse amerikanët vendosën të shkonin në Varshavë përmes Beogradit mbetet një pyetje e hapur. Nuk përjashtohet që Telekom Srbija po merr përsipër një pjesë të kostove financiare.
Zgjerimi i Newsmax-it amerikan nuk mund të konsiderohet si një projekt thjesht ideologjik si RT ruse (Russia Today) ose “Sputnik”. Në rastin e përhapjes së mediave ruse për audiencat e huaja, bëhet fjalë vetëm për propagandë shtetërore. Newsmax amerikan, si një transmetues privat, duhet të kujdeset edhe për shpagimin financiar të shërbimeve të tij.
Në të njëjtën kohë, mund të pritet që përmes mediave amerikano-serbe do të ketë promovim të narrativave që aktualisht nuk janë të zakonshme për Brukselin zyrtar, por ato kanë mbështetje të konsiderueshme nga Shtëpia e Bardhë, autoritetet dhe shoqëria e Serbisë, vende të caktuara të BE-së, një pjesë e politikanëve dhe qytetarëve evropianë. Bëhet fjalë për kritikën ndaj BE-së në formën e saj aktuale, kritikën ndaj ideologjisë aktuale liberale evropiane, vlerave evropiane dhe politikës së brendshme dhe të jashtme evropiane. Newsmax mund të bëhet një platformë për kritikën e centralizimit të tepërt të BE-së, për promovimin e idesë së “mbrojtjes së sovranitetit kombëtar” të shteteve evropiane, një qëndrim skeptik ndaj politikave të përbashkëta evropiane, kryesisht politikës së migracionit, mjedisit dhe sanksioneve, për formimin e “një pikëpamjeje tjetër” të luftës ruso-ukrainase – më të shkëputur, më pak pro-ukrainase. Gazetarët polakë kanë shprehur tashmë shqetësim në lidhje me përhapjen e mundshme të propagandës ruse përmes Newsmax amerikano-serb në Poloni për shkak të marrëdhënieve të veçanta midis Beogradit dhe Moskës, në veçanti refuzimit kategorik për t’u bashkuar me sanksionet evropiane kundër Rusisë.
Përveç atij rus, ekziston edhe një dimension informativ thjesht serb që nuk përkon gjithmonë me atë evropian, dhe në veçanti me atë polak. Ja disa shembuj: në asnjë media me pjesëmarrjen e shtetit serb Kosova nuk do të përmendet kurrë si republikë e pavarur, bombardimi i Jugosllavisë nga NATO në vitin 1999 nuk do të karakterizohet kurrë ndryshe nga agresioni, dhe operacioni kroat “Stuhia” i vitit 1995 – ndryshe nga një krim. Duhet shtuar se këto narrativa serbe gjithashtu bien ndesh me politikën zyrtare të Shteteve të Bashkuara, por pjesëmarrësit e projektit arritën disi ta zgjidhnin këtë problem.
Pjesëmarrja në zgjerimin evropian të Newsmax do t’i lejojë Beogradit zyrtar të përhapë narrativat e tij për të formuar një fushë besnike informacioni (dhe këtu tashmë ekziston një analogji me median shtetërore ruse).
Përveç kësaj, nëpërmjet përhapjes në Evropë të Newsmax me seli në Beograd, Serbia do të jetë në gjendje të forcojë subjektivitetin dhe ndikimin e saj në nivel evropian, të bëhet një lojtar më i dukshëm në hartën politike të kontinentit, dhe Aleksandar Vuçiq do të jetë në gjendje të forcojë peshën e tij politike si në arenën ndërkombëtare ashtu edhe brenda vendit. (Gjë që është me rëndësi të veçantë duke pasur parasysh zgjedhjet e mundshme në të ardhmen e afërt).
Në përgjithësi, partneriteti i Newsmax amerikan dhe kompanisë serbe të kontrolluar nga shteti Telekom Srbija është një shembull interesant i kombinimit të interesave dhe qëllimeve të ndryshme në një projekt të “fuqisë së butë”. “Aeroplanmbajtësja” po niset dhe, me sa duket, tashmë në 6-8 muajt e ardhshëm do të bëhet e qartë nëse Beogradi dhe Uashingtoni do të arrijnë të arrijnë një efekt sinergjik nga bashkëpunimi, të zbatojnë detyrat e vendosura para tyre dhe të bëhen një pjesë e dukshme e peizazhit mediatik të Evropës Lindore.
Grupi Analitik i CWBS
