- Avioni rus ndihmon në shuarjen e zjarreve në Serbi
Më 19 gusht, në aeroportin e Nishit në Serbi mbërriti një avion Il-76 i Ministrisë së Federatës Ruse për Mbrojtjen Civile, Situatat e Jashtëzakonshme dhe Eliminimin e Pasojave të Fatkeqësive Natyrore, për të marrë pjesë në shuarjen e zjarreve në rezervatin natyror Deliblatska Peščara.
Gjatë rrugës për në Serbi, avioni rus kaloi nëpër hapësirën ajrore të Bullgarisë, anëtare e BE-së dhe NATO-s, pasi mori lejen e qeverisë bullgare me kërkesë të Beogradit.
„Pavarësisht sanksioneve antiruse të vendosura nga vendet perëndimore, Rusia dhe Serbia ruajnë marrëdhënie miqësore. Federata Ruse vazhdimisht e ndihmon popullin vëllazëror serb në luftën kundër zjarreve natyrore“, deklaroi Ministria e Punëve të Jashtme e Federatës Ruse.
Sipas ministrisë ruse, pjesëmarrja e avionit të Ministrisë ruse për Situatat e Jashtëzakonshme në shuarjen e zjarreve në Serbi zhvillohet në bashkëpunim të ngushtë me Qendrën Humanitare Ruso-Serbe në Nish, e cila ofron „ndihmë organizative në kryerjen e punimeve për shuarjen e zjarrit“, duke siguruar koordinimin e përpjekjeve dhe mbështetjen për reagim operacional. (Siç dihet, zyrtarë perëndimorë dhe ekspertë ushtarakë e konsiderojnë Qendrën Humanitare Ruso-Serbe në Nish një bazë hibride ruse që kryen funksione të inteligjencës.)
Ministria e Punëve të Jashtme e Federatës Ruse theksoi në njoftimin e saj se ndihma për Serbinë po jepet „në përgjigje të kërkesës së Ministrisë së Punëve të Brendshme të Republikës së Serbisë“.
Sipas raportimeve të mediave, autoritetet serbe nuk i kërkuan ndihmë Bashkimit Evropian. Zëvendësministri i Punëve të Brendshme të Serbisë dhe drejtuesi i Sektorit për Situatat e Jashtëzakonshme Luka Čaušić deklaroi se në kuadër të Mekanizmit të Mbrojtjes Civile të BE-së nuk ka avionë zjarrfikës me kapacitetin që ka në dispozicion Federata Ruse. Megjithatë, një zëdhënës i Komisionit Evropian i tha agjencisë Reuters se Serbia deri tani nuk e ka aktivizuar Mekanizmin e Mbrojtjes Civile të BE-së, por se, nëse e bën këtë, BE-ja do të ofrojë ndihmë në përputhje me nevojat e Beogradit, përfshirë angazhimin e avionëve sipas „situatës reale“.
Zëdhënësi theksoi gjithashtu se nuk mund të ketë „jetë si zakonisht“ me Rusinë përderisa ajo vazhdon të zhvillojë „luftën e saj të paprovokuar dhe të pajustifikuar të agresionit në tokën evropiane në Ukrainë“.
Më 21 gusht, Republika e Serbisë pranoi ndihmën nga Bashkimi Evropian përmes Mekanizmit të Mbrojtjes Civile të BE-së të aktivizuar në luftën kundër zjarreve.
“Me propozim të shtabit operativ që drejton aksionin e fikjes së zjarrit në Ranishtën e Deliblatos, dhe duke pasur parasysh temperaturat e paralajmëruara jashtëzakonisht të larta në periudhën e ardhshme për të gjithë territorin e vendit tonë, Republika e Serbisë aktivizoi Mekanizmin e Mbrojtjes Civile të Bashkimit Evropian, anëtare e të cilit është, pas së cilës pranoi ofertën e Bashkimit Evropian për ndihmë në luftën kundër zjarreve si në Ranishtën e Deliblatos, ashtu edhe eventualisht në pjesë të tjera të vendit tonë,” deklaroi Luka Çaushiq.
- Vučić përmendi një datë të mundshme për zgjedhjet e parakohshme parlamentare
Presidenti i Serbisë Aleksandar Vučić deklaroi se zgjedhjet e parakohshme parlamentare në vend do të mbahen më 18 ose 25 tetor 2026. Zgjedhja përfundimtare mes këtyre dy datave pritet në ditët e ardhshme.
Kjo nuk është data e parë orientuese për zgjedhjet e parakohshme që përmend presidenti serb. Megjithatë, kjo është hera e parë që ai ka dhënë data konkrete.
Zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi diskutohen prej disa muajsh. Arsyeja janë protestat masive kundër qeverisë që filluan pas tragjedisë në Novi Sad në nëntor 2024, kur 16 persona humbën jetën nga shembja e një strehe betoni në stacionin hekurudhor. Protestuesit, kryesisht të rinj dhe studentë, akuzuan autoritetet për korrupsion dhe neglizhencë dhe kërkuan përgjegjësi politike. Një vit më parë, kërkesa për mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme u bë tema qendrore e protestave.
- Investitori i lidhur me Vučić bleu mediat kryesore të pavarura në Serbi
Grupi portugez i investimeve Alpac Capital mori kontrollin e disa mediave të mëdha të pavarura në Serbi, përfshirë kanalet televizive N1 dhe Nova S, gazetën e përditshme Danas, të përjavshmen Radar, si dhe gazetën dhe portalin e lajmeve Nova, ndër mediat kryesore në Serbi që janë opozitare ndaj pushtetit.
Agjencia Serbe e Regjistrave të Biznesit miratoi ndryshimet më 17 gusht, më pak se tre muaj pasi Alpac Capital dhe United Group njoftuan se kishin arritur marrëveshje për shitjen e Adria News Network.
Pronari i Alpac Capital, Pedro Vargas Santos David, u regjistrua njëkohësisht si drejtor i ri i kompanive mediatike serbe që operojnë në kuadër të Adria News Network (ANN), e cila më parë ishte pjesë e United Group.
Ndryshimet sollën shkarkimin e disa drejtuesve të lartë të mediave: u shkarkua drejtori i kompanisë pas portalit Nova.rs, gazetës Nova dhe të përjavshmes Radar, drejtori i Dan Graf, botuesit të Danas, drejtori i Adria News, kompanisë që menaxhon N1 Serbia, si dhe drejtori i Nova S.
Alpac Capital është një grup portugez investimesh, portofoli mediatik i të cilit përfshin një paketë kontrolluese aksionesh në Euronews. Mediat e konsiderojnë grupin të lidhur me Aleksandar Vučić. Mediat që ndryshuan pronar, N1, Nova, Danas dhe Radar, kishin kritikuar ashpër pushtetin aktual të Serbisë të udhëhequr nga Aleksandar Vučić.
Përpara lidhjes së marrëveshjes, organizatat e shoqërisë civile në Serbi paralajmëruan se ndryshimi i pronarit të disa kanaleve televizive dhe botimeve të pavarura mund të ketë pasoja të rëndësishme për lirinë e medias në vend dhe në Ballkanin Perëndimor në tërësi. Megjithatë, duke njoftuar blerjen e ANN, kompania u zotua publikisht të ruajë pavarësinë editoriale të rrjetit dhe deklaroi se synon „gazetari të bazuar në fakte, neutrale dhe të pavarur“.
- Stërvitja vjetore e EUFOR-it do të zhvillohet në gjithë Bosnjën dhe Hercegovinën
Stërvitja vjetore shumëkombëshe „Reagimi i Shpejtë 2026“ (“Quick Response 2026”) e Forcës së Bashkimit Evropian në Bosnjë dhe Hercegovinë, EUFOR, do të zhvillohet nga 22 gushti deri më 3 shtator. Stërvitja do të zhvillohet në disa lokacione, si në Federatën e Bosnjës dhe Hercegovinës ashtu edhe në Republikën Srpska, përfshirë Sarajevën, Mostarin, Bijeljinën, Tuzlën, Višegradin, Trebinjën, Čapljinën, Drvarin, Laktašin, Livnon, Manjaçën dhe Krčmaricen, si dhe në disa pika kufitare.
Në stërvitje do të marrin pjesë pjesëtarë të EUFOR-it nga 24 vende pjesëmarrëse, përfshirë njësitë rezervë nga Shqipëria, Austria, Bullgaria, Franca, Greqia, Italia, Hungaria dhe Rumania, si dhe një njësi e reagimit të shpejtë e Forcës së NATO-s në Kosovë, KFOR.
Komandanti i EUFOR-it në Bosnjë dhe Hercegovinë, gjeneralmajor Maurizio Fronda, theksoi se stërvitje të tilla i mundësojnë EUFOR-it të testojë gatishmërinë për reagim të shpejtë dhe efektiv kur është e nevojshme, si dhe të forcojë më tej ndërveprueshmërinë dhe bashkëpunimin me partnerët brenda Bosnjës dhe Hercegovinës.
Duke folur për situatën e sigurisë në Bosnjë dhe Hercegovinë, Fronda theksoi se ajo mbetet stabile, por nënvizoi se ruajtja e stabilitetit kërkon gatishmëri të vazhdueshme, bashkëpunim të ngushtë dhe vlerësim të vazhdueshëm të gjendjes së sigurisë.
Zëvendësministri i Sigurisë i Bosnjës dhe Hercegovinës Ivica Bošnjak theksoi se stërvitja është një mundësi për të riafirmuar nivelin e lartë të bashkëpunimit dhe koordinimit mes aktorëve kombëtarë dhe ndërkombëtarë të sigurisë, duke demonstruar aftësinë e Forcave të Armatosura të Bosnjës dhe Hercegovinës dhe pjesëtarëve të EUFOR-it për të vepruar së bashku në situata krize.
Shefi i Shtabit të Përbashkët të Forcave të Armatosura të Bosnjës dhe Hercegovinës, Gojko Knežević, deklaroi se edhe Forcat e Armatosura të Bosnjës dhe Hercegovinës do të marrin pjesë në stërvitje.
