- Vdes Ratko Mladiq
Gjenerali Ratko Mladiq, ish-Shefi i Shtabit Kryesor të Ushtrisë së Republikës Srpska (1992–1995), i cili u dënua nga Tribunali Ndërkombëtar Penal për ish-Jugosllavinë me burgim të përjetshëm për gjenocidin e Srebrenicës dhe rrethimin e Sarajevës, vdiq më 27 gusht në moshën 84 vjeç në spitalin e njësisë së paraburgimit të Tribunalit të Hagës. Për disa vite, ai kishte vuajtur nga probleme serioze shëndetësore. Familja e Mladiq-it, si dhe udhëheqja e Serbisë dhe e Republikës Srpska, i janë drejtuar vazhdimisht Tribunalit për t’i lejuar atij të merrte trajtim mjekësor në Serbi ose Rusi, por kërkesat e tyre janë refuzuar çdo herë.
Presidenti i Mekanizmit Ndërkombëtar të Mbetur për Tribunalet Penale urdhëroi një hetim të plotë mbi rrethanat e vdekjes së Ratko Mladiq-it.
Ratko Mladiq u arrestua më 26 maj 2011 dhe u transferua në Hagë pak më vonë. Më 22 nëntor 2017, Dhoma Gjyqësore e Tribunalit Ndërkombëtar Penal për ish-Jugosllavinë e shpalli atë fajtor për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte. Më 8 qershor 2021, Dhoma e Apelit e Mekanizmit Ndërkombëtar të Mbetur për Tribunalet Penale mbështeti vendimin.
Duke komentuar vdekjen e Mladiçit, Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, António Guterres, shprehu mbështetjen e tij për viktimat e kriminelit të luftës. “Sekretari i Përgjithshëm shpreh solidaritet me viktimat, të mbijetuarit dhe familjet e tyre që vuajtën nga krimet për të cilat Mladiç u shpall fajtor”, u tha zëdhënësi i tij gazetarëve.
Kamil Durakoviq, ish-Kryetar Bashkie i Srebrenicës dhe Zëvendëspresident aktual i Republikës Srpska, i cili arriti të arratisej nga Srebrenica në vitin 1995, vuri në dukje se Mladiç i kishte mbijetuar viktimave të tij me dekada. “Mbi të gjitha, ndiejmë hidhërim që ai jetoi në një moshë kaq të shtyrë, ndërsa mijëra të tjerë, për fat të keq, nuk e bënë këtë”, tha Durakoviq.
Pas njoftimit të vdekjes së Ratko Mladiçit, Presidenti serb Aleksandar Vuçiç deklaroi se nëse familja e ish-komandantit të Ushtrisë së Republikës Srpska dëshironte që ai të varrosej në Serbi, “shteti do t’i ndihmojë ata ta bëjnë këtë me dinjitet”. Sipas Ministrit të Drejtësisë serb Nenad Vujiq, Ratko Mladiq do të varroset me nderimet më të larta shtetërore dhe ushtarake.
- Serbia dhe Rusia zhvillojnë bashkëpunimin në siguri
Serbia dhe Rusia kanë rënë dakord të zhvillojnë konsultime të rregullta dhe të mbajnë kontakte të ngushta në fushën e luftimit të terrorizmit ndërkombëtar dhe sfidave të tjera të sigurisë, njoftoi Ministria e Punëve të Jashtme ruse.
Sipas deklaratës, kjo u ra dakord në një takim midis Zëvendësministrit të Jashtëm rus Dmitry Lyubinsky dhe Zëvendësministrit të Jashtëm serb Miloš Jončiq, i cili është përgjegjës për politikën e sigurisë.
“Palët synojnë të zhvillojnë konsultime të rregullta dhe të mbajnë kontakte të ngushta në fushën e luftës kundër terrorizmit ndërkombëtar dhe sfidave të tjera të sigurisë, si në nivel dypalësh ashtu edhe në platformat kryesore ndërkombëtare”, thuhet në deklaratën e Ministrisë së Punëve të Jashtme ruse, e cila u shpërnda nga mediat ruse dhe serbe më 26 gusht.
Gjatë bisedimeve, palët shkëmbyen vlerësime për kërcënimet globale dhe rajonale terroriste, me theks të veçantë në situatën në Lindjen e Mesme, Afrikë dhe Evropë, si dhe në përvojën e të dy vendeve në luftimin e terrorizmit. U theksua gjithashtu nevoja për të thelluar bashkëpunimin ndërkombëtar në këtë fushë.
Përveç kësaj, më 24 gusht, Zëvendësministri i Jashtëm serb, Jonçiç, u takua në Moskë me Zëvendësministrin e Jashtëm rus, Sergei Ryabkov. Gjatë takimit të punës, palët diskutuan “çështjet aktuale të bashkëveprimit dypalësh midis dy vendeve në fushën e kontrollit të armëve dhe mospërhapjes” dhe “vunë re interesin e ndërsjellë për zhvillimin e dialogut dhe koordinimit mbi këto çështje të ndjeshme”, sipas deklaratës së Ministrisë së Punëve të Jashtme ruse.
Po atë ditë në Moskë, u zhvilluan konsultime mbi këtë çështje në nivelin e krerëve të departamenteve përkatëse strukturore të ministrive të jashtme ruse dhe serbe. “U konfirmua angazhimi i ndërsjellë i fortë për intensifikimin e dialogut thelbësor … me theks në kombinimin e përpjekjeve në interes të forcimit të sigurisë kombëtare dhe ndërkombëtare. U koordinuan qëndrimet mbi axhendën aktuale mbi të cilën po zhvillohet punë intensive në platformat përkatëse ndërkombëtare”, deklaroi Ministria e Punëve të Jashtme ruse në njoftimin e saj.
Pala serbe nuk dha detaje të mëtejshme rreth bisedimeve në Moskë.
- BE-ja planifikon të përshpejtojë negociatat e pranimit të Malit të Zi
Bashkimi Evropian po përgatit një plan të ri të përshpejtuar për përfundimin e negociatave të pranimit me Malin e Zi, i cili parashikon mbylljen e të gjithë kapitujve të mbetur negociues deri në fund të këtij viti dhe përgatitjen e draftit të parë të Traktatit të Pranimit deri në fund të shtatorit, raportoi e përditshmja malazeze Pobjeda, duke cituar disa burime në Komisionin Evropian.
Sipas Pobjedës, në konferencën e ardhshme ndërqeveritare midis Malit të Zi dhe Bashkimit Evropian, pritet që katër ose pesë kapituj të tjerë negociues të mbyllen përkohësisht.
Sipas gazetës, pesë përfaqësues të përhershëm, ose ambasadorë, të shteteve kryesore anëtare të BE-së mbajtën konsultime urgjente në Bruksel javën e kaluar mbi zhvillimet e fundit politike dhe shoqërore në Mal të Zi. “Gjatë disa javëve të fundit, dhe veçanërisht në ditët e fundit, Mali i Zi është përballur me një intensifikim të ndikimit hibrid nga rajoni, kryesisht nga Serbia, i cili mund të synojë ngadalësimin ose rrezikimin e rrugës së tij evropiane”, i është thënë Pobjedës. Pas konsultimeve, ambasadorët thuhet se i përcollën në mënyrë joformale përfundimet dhe rekomandimet e tyre Komisionit Evropian në lidhje me mbrojtjen e procesit të pranimit të Malit të Zi. “Rruga evropiane e Malit të Zi duhet të mbrohet nga ndikimi hibrid”, deklaruan burime në Komisionin Evropian.
Plani parashikon gjithashtu një përfshirje më të madhe të partnerëve evropianë në zgjidhjen e çështjeve problematike dypalëshe midis Malit të Zi dhe Kroacisë. Brukseli beson se dialogu midis dy vendeve duhet të intensifikohet dhe se duhet të gjendet një kompromis që do të parandalonte që këto çështje të bllokojnë përfundimin e negociatave të pranimit të Malit të Zi.
- Kryeministri i Malit të Zi paralajmëron për një kërcënim hibrid nga vendet e rajonit
Kryeministri malazez Milojko Spajiq deklaroi se autoritetet e vendit kanë “informacion serioz operativ të sigurisë” që tregon se, pas mbylljes së kapitujve në negociatat e pranimit me Bashkimin Evropian, do të zhvillohen veprime hibride që përfshijnë zyrtarë nga të paktën dy vende në rajon.
“Ne kemi informacione serioze të sigurisë operative që tregojnë se, pas mbylljes së njoftuar të kapitujve të rinj negociues, do të zhvillohen veprime hibride të koordinuara, duke përfshirë zyrtarë nga të paktën dy shtete në rajon.
Sipas informacionit tonë, aktivitete të tilla synojnë destabilizimin e Malit të Zi, me mbështetjen e pritur të aktorëve të caktuar politikë dhe një pjese të skenës mediatike në vendin tonë.
Ne jemi të vetëdijshëm për këto qëllime dhe e kuptojmë objektivin e tyre. Përpjekjet për destabilizim nuk do ta ndryshojnë kursin tonë dhe as nuk do ta ndalojnë rrugën evropiane të Malit të Zi, e cila tejkalon interesat e përditshme të çdo strukture politike”, shkroi ai në X.
Pas deklaratës së Spajiq-it, Presidenti malazez Jakov Milatoviq thirri një takim urgjent të Këshillit të Mbrojtjes dhe Sigurisë. Zyra e Milatoviq-it deklaroi se krerëve të shërbimeve të sigurisë do t’u kërkohej të jepnin informacion të saktë në lidhje me akuzat e Spajiq-it, si dhe një vlerësim gjithëpërfshirës të situatës së sigurisë në vend.
Më vonë, gazeta malazeze Vijesti shkroi se Spajiq kishte iu referuar Serbisë dhe Shqipërisë. Gazeta citoi një burim të paidentifikuar i cili tha se disa aktorë kyç në rajon janë të pakënaqur me përparimin e shpejtë të Malit të Zi drejt integrimit evropian dhe duan ta ngadalësojnë atë.
Ministri shqiptar për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha, hodhi poshtë sugjerimet se vendi i tij ishte pjesë e ndonjë “skenar destabilizues” në Mal të Zi. “Edhe pse nuk janë bërë akuza zyrtare kundër Shqipërisë, dua të deklaroj qartë dhe me vendosmëri se Shqipëria nuk është dhe nuk mund të jetë pjesë e ndonjë skenari destabilizues, qoftë në Mal të Zi – një fqinj, mik, partner dhe aleat i NATO-s me të cilin ndajmë të njëjtin qëllim anëtarësimin në BE – apo kudo tjetër”, shkroi ai.
