- Shoferët e kamionëve bllokuan pikat kufitare në katër vende të Ballkanit Perëndimor
Shoferët e kamionëve nga Serbia, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Bosnja dhe Hercegovina filluan bllokime masive të pikave kufitare për transportin e mallrave më 26 janar. Shkaku i protestës ishte futja e sistemit të ri të monitorimit për hyrjen dhe daljen nga Bashkimi Evropian (EES), por pakënaqësia kryesore e protestuesve lidhet me zbatimin e të njëjtave rregulla qëndrimi të Shengenit për shoferët e kamionëve si ato që zbatohen për turistët.
Sipas rregullave, shoferët nga vendet jo-anëtare të BE-së lejohen të qëndrojnë në Zonën Shengen për jo më shumë se 90 ditë brenda çdo periudhe 180-ditore. Shoqatat e transportit nga katër vendet e rajonit pretendojnë se një kohëzgjatje e tillë qëndrimi në Zonën Shengen është e pamjaftueshme për punën e shoferëve profesionistë.
Pjesëmarrësit në bllokadë po kërkojnë që qeveritë e tyre të negociojnë urgjentisht me Brukselin për përjashtimin e shoferëve të kamionëve nga sistemi i përgjithshëm i kufizimeve të Shengenit, duke u dhënë atyre një status të veçantë të ngjashëm me atë që gëzojnë punonjësit e transportit hekurudhor dhe ajror, si dhe ata të punësuar në sektorin detar.
Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Markus Lammert, deklaroi se Komisioni është në dijeni të shqetësimeve të shprehura nga shoferët e kamionëve nga Ballkani Perëndimor, po e monitoron nga afër situatën dhe po mban kontakt me partnerët në rajon. “Kjo është një çështje që ka vëmendjen tonë të ngushtë, mbi të cilën po punojmë dhe po e shqyrtojmë”, tha Lammert.
- Mali i Zi mbylli një kapitull tjetër në negociatat me BE-në
Në një Konferencë Ndërqeveritare me Bashkimin Evropian në Bruksel më 26 janar, Mali i Zi mbylli përkohësisht Kapitullin 32 të negociatave, i cili ka të bëjë me kontrollin financiar. Ky është kapitulli i 13-të i mbyllur nga një total prej 33.
Kapitulli 32 – Kontrolli Financiar ka të bëjë me zbatimin e standardeve të njohura ndërkombëtarisht në fushat e kontrollit të brendshëm financiar publik, auditimit të jashtëm dhe praktikave më të mira të BE-së, si dhe zbatimin e tyre në të gjithë sektorin publik, duke përfshirë disiplinën fiskale dhe transparencën në përdorimin e fondeve kombëtare dhe evropiane. Mbyllja e këtij kapitulli do të thotë që vendi kandidat ka një sistem funksional dhe të besueshëm të kontrollit të financave publike dhe kapacitetin për të mbrojtur burimet financiare kombëtare dhe të ardhshme të Bashkimit Evropian. Pas mbylljes së Kapitullit 32 në Bruksel, Komisionerja Evropiane për Zgjerimin Marta Kos deklaroi se Mali i Zi ka ende shumë punë përpara, kryesisht në fushën e sundimit të ligjit, dhe se Komisioni Evropian është gati ta ndihmojë vendin të mbyllë të gjitha kapitujt deri në fund të vitit. “Ky është një qëllim ambicioz, por unë besoj se është i mundur”, tha Marta Kos.
Përfundimi i negociatave të pranimit deri në fund të këtij viti do të thotë që qëllimi i Malit të Zi për t’u bërë anëtari i 28-të i BE-së deri në vitin 2028 është plotësisht realist. Ekspertët vërejnë se progresi i Malit të Zi në rrugën e tij drejt BE-së ndikon drejtpërdrejt në të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor, pasi tregon se politika e zgjerimit është ende e besueshme dhe se përpjekjet për reforma mund të çojnë vërtet në rezultate të prekshme.
- Kompania MOL e Hungarisë do të paguajë 1 miliard euro për një aksion kontrollues në NIS
Kompania MOL e Hungarisë do të paguajë rreth 1 miliard euro për një aksion kontrollues (56.16%) në Industrinë e Naftës së Serbisë (Naftna industrija Srbije, NIS) pronarëve të saj aktualë rusë (Gazprom Neft dhe Gazprom). “Për aq sa kuptoj unë, (çmimi) ishte midis 900 milionë dhe 1 miliard euro për 56% të aksioneve”, tha Presidenti serb Aleksandar Vuçiç në Blic TV.
Sipas Vuçiç, pala serbe kishte shprehur gatishmërinë për të blerë aksione të NIS për një shumë më të lartë – të paktën 2 miliardë euro – por një marrëveshje e tillë nuk u arrit. Ai u përmbajt nga një analizë e detajuar e arsyeve të këtij vendimi, duke vënë në dukje se zbulimi i motiveve të palës ruse mund të dëmtonte interesat e Serbisë. Në të njëjtën kohë, presidenti e bëri të qartë se një veprim i tillë nga Moska ishte i papritur për Beogradin në kontekstin e marrëdhënieve dypalëshe. “Një qasje e tillë vështirë se mund të quhet plotësisht miqësore”, përfundoi Vuçiç. Ndërkohë, u bë e ditur se blerësi i NIS nuk do të jetë vetëm MOL, por një konsorcium që, përveç MOL, do të përfshijë ADNOC (Emiratet e Bashkuara Arabe). Parashikohet që kompania hungareze të jetë pronari kryesor dhe kontrollues i NIS, ndërsa partneri nga Emiratet e Bashkuara Arabe do të jetë aksionar pakicë.
Marrëveshja e blerjes për aksionet e NIS, e cila është nën sanksione të SHBA-së për shkak të pronarëve të saj rusë, duhet të miratohet nga Zyra e Kontrollit të Aseteve të Huaja të SHBA-së (OFAC). Më parë, OFAC u dha kohë deri më 24 mars kompanive ruse për të dalë nga struktura e aksionarëve të NIS.
- Skandali zgjedhor në Kosovë
Procesi zgjedhor në Kosovë është gjetur në qendër të një skandali të paparë pas zbulimit të falsifikimit në shkallë të gjerë të rezultateve të votimit. Edhe një muaj pas zgjedhjeve të 28 dhjetorit, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve vazhdoi një rinumërim të plotë të fletëvotimeve, ndërsa autoritetet ligjzbatuese raportuan ndalime masive të atyre që ishin përfshirë në manipulimin zgjedhor.
KQZ vendosi të rinumërojë votat pasi kontrollet e rastësishme zbuluan mospërputhje të konsiderueshme. Procesi tregoi se manipulimi ndodhi kryesisht brenda listave të partive: anëtarët e komisioneve zgjedhore transferuan votat nga një kandidat te një tjetër me qëllim sigurimin artificial të vendeve parlamentare për individë të caktuar.
Skandali më i zhurmshëm ndodhi në Prizren.
Më 23 janar, Prokuroria Themelore e Prizrenit njoftoi ndalimin e 109 personave të dyshuar për manipulim votash. Midis tyre ishin anëtarë të komisioneve zgjedhore nga katër parti të mëdha: Lëvizja Vetëvendosje (LVV), Partia Demokratike e Kosovës (PDK), Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK). Më 25 janar, gjykata urdhëroi një muaj paraburgim për grupin e parë prej 23 të dyshuarve (22 anëtarë të komisioneve zgjedhore dhe një vëzhgues).
Parregullsi u regjistruan edhe në qytete të tjera. Përfaqësuesit e KQZ-së vënë në dukje se, megjithëse rinumërimi nuk ka gjasa të ndryshojë rrënjësisht shpërndarjen e përqindjes midis partive, ai do të ndryshojë ndjeshëm përbërjen personale të parlamentit të ardhshëm të Kosovës duke hequr ata që u përpoqën të siguronin vende përmes manipulimit.
Rinumërimi në shkallë të gjerë i votave dhe shkeljet e zbuluara kanë vonuar ndjeshëm njoftimin zyrtar të rezultateve të zgjedhjeve të mbajtura më 28 dhjetor 2025 dhe, në përputhje me rrethanat, fillimin e punës së parlamentit të ri dhe formimin e një qeverie të re.
