Një thriller spiunazhi shqiptar

Një thriller spiunazhi shqiptar

Në shtator të vitit 2026, Shqipëria u gjend në qendër të një skandali të madh që përfshinte dyshime për manipulim të tenderëve shtetërorë të teknologjisë së informacionit (TI), lidhje me krimin e organizuar dhe rrjedhje të informacionit të klasifikuar. Hetimi preku dy nga institucionet kryesore të sigurisë në vend: Policinë e Shtetit dhe shërbimin civil të inteligjencës – Shërbimin Informativ Shtetëror (SHISH).

Më 22 shtator 2026, Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) publikoi vendimin e Gjykatës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) të datës 21 shtator. Sipas vendimit të gjykatës, drejtoresha e SHISH-it, Vlora Hyseni, u pezullua nga detyra dhe u vendos në arrest shtëpie. Zyrtarja më e lartë e inteligjencës në vend dyshohet për dy vepra penale: ndihmë ndaj një personi që ka kryer krim dhe zbulim të akteve ose të dhënave sekrete.

Në kohën kur u dha vendimi, Hyseni ndodhej në Baku, ku po merrte pjesë në një forum ndërkombëtar kundër terrorizmit. Pasi mësoi për masën e vendosur ndaj saj, ajo u kthye përmes Prishtinës në mbrëmjen e 22 shtatorit dhe iu dorëzua autoriteteve shqiptare në pikën kufitare Vërmicë-Morinë. Po atë mbrëmje, Presidenti Bajram Begaj, me propozim të Kryeministrit Edi Rama, nënshkroi dekretin për shkarkimin e saj. Detyrat e drejtorit të komanduar të SHISH-it iu besuan drejtorit të Departamentit Operacional, Elvis Lila.

Këto ngjarje shënuan kulmin e hetimit mbi “çështjen AKSHI”, i cili nisi si një hetim për manipulimin e tenderëve të TI-së, por përfundoi duke zbuluar një rrjet të gjerë që përfshinte përfaqësues të biznesit, institucioneve shtetërore, agjencive të zbatimit të ligjit dhe shërbimeve të inteligjencës, të përfshirë në aktivitete të paligjshme.

Skemat e tenderëve

Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit (AKSHI) menaxhon të gjithë infrastrukturën dixhitale të Shqipërisë dhe portalin qeveritar “e-Albania”. Për shkak të statusit të saj si infrastrukturë kritike, disa nga tenderët e agjencisë klasifikoheshin si sekretë për arsye sigurie. Siç tregoi hetimi, kjo krijoi terren të favorshëm për korrupsion. Faza publike e hetimit nisi në dhjetor të vitit 2025. Drejtoresha e AKSHI-t, Mirlinda Karçanaj, dhe zëvendësja e saj, Hava Delibashi, u vendosën në arrest shtëpie nën dyshimin për shkelje të barazisë mes pjesëmarrësve në tenderë si pjesë e një grupi të strukturuar kriminal (në pranverën e vitit 2026, masat u lehtësuan në detyrim për t’u paraqitur në polici dhe ndalim të daljes jashtë vendit).

Sipas SPAK-ut, drejtueset e agjencisë ia kaluan praktikisht kontrollin e buxheteve të saj një grupi të lidhur me biznesmenët Ergys Agasi dhe Ermal Beqiri. Materialet e çështjes përfshijnë 19 tenderë me një vlerë totale prej rreth 59 milionë eurosh. Kompania e Agasit, “EA Solution”, përfitoi rreth 29 milionë euro nga fituesit e tenderëve në periudhën midis dhjetorit 2024 dhe shtatorit 2025. Provat përfshijnë, ndër të tjera, pamje nga një kamerë e fshehtë në zyrën e Agasit, ku diskutoheshin procedurat e tenderimit.

Ndër fituesit ishte, në veçanti, kompania “Soft & Solution”, e lidhur me Beqirin. Njëkohësisht, ajo shfaqte shenja se ishte një kompani fiktive: operonte nga banesa e Beqirit, ndërsa punonjësit e saj nuk e dinin as se ishin regjistruar zyrtarisht si punonjës të kompanisë së Agasit.

Në prill të vitit 2026, SPAK sekuestroi pasuri që u përkisnin individëve të përfshirë në çështje, me një vlerë prej më shumë se 40 milionë eurosh. Vetë Beqiri u ndalua në Francë më 24 korrik 2026, pasi kishte fluturuar me një avion të lehtë mbi Centralin Bërthamor të Penly-t. Autoritetet franceze zbuluan se ai zotëronte një kështjellë, dy apartamente dhe më shumë se 2 milionë euro në llogari bankare.

Lidhjet me Policinë

Megjithatë, këto nuk janë detajet më skandaloze të çështjes. Dyshimet lidhur me krijimin e një grupi të strukturuar kriminal lindën pas 12 gushtit 2025, kur Gerond Meçe, bashkëpronar i një kompanie teknologjike, u rrëmbye nga individë që hiqeshin si oficerë të Byrosë Kombëtare të Hetimit (BKH). Nëpërmjet kërcënimeve, përfshirë ato me armë, ata kërkuan që ai të tërhiqte ankesat e tij lidhur me tenderët e AKSHI-t.

Skema shtrihej gjithashtu edhe te agjencitë ligjzbatuese.

Figura qendrore e hetimit, Ergys Agasi, u ndalua në Durrës më 26 gusht 2026; oficerët e policisë ndaluan një automjet të drejtuar nga ish-zëvendësdrejtori i policisë së Elbasanit, Uljan Shpataraku, në të cilin ndodhej edhe Agasi. Rezultoi se Agasi, i cili kërkohej nga SPAK prej rreth tetë muajsh, kishte shmangur arrestimin gjatë gjithë asaj periudhe duke u fshehur në vila private pranë Durrësit, me ndihmën e punonjësve të policisë dhe të shërbimit informativ.

Në kuadër të këtij episodi, u ndalua një ish-shef sektori i Policisë Shkencore. Ai akuzohet për nxjerrje të materialeve hetimore dhe zbulim të të dhënave të klasifikuara, gjë që e ndihmoi Agasin t’i shmangej ndalimit për një periudhë të gjatë. Gjithashtu u ndalua edhe një punonjës — kamerier i nivelit të lartë — në një kompleks vilash qeveritare pranë Durrësit; ai kishte ndërhyrë në sistemet e vëzhgimit me video dhe kishte fshirë pamjet që regjistronin vizitat e zyrtarëve të lartë dhe individëve me ndikim te Agasi, ndërsa ky i fundit fshihej nga drejtësia.

Shërbimi Informativ nën Dyshim

Një pikë kthese në hetim erdhi me kontrollin e makinës së Agasit më 22 korrik 2026, gjatë të cilit u gjetën nëntë faqe me diagrame të klasifikuara të SHISH-it. Përveç kësaj, sipas të dhënave të marra nga telefonat e sekuestruar individëve të përfshirë në çështje, Hyseni e informonte Agasin për mbledhje të mbyllura qeveritare dhe takime të agjencive të zbatimit të ligjit.

Prokuroria po shqyrton gjithashtu informacionin se Agasi ka përdorur automjete të SHISH-it ndërsa ishte në arrati.

Kur SPAK-u mori në pyetje Vlora Hysenin më 18 shtator 2026, ajo deklaroi se Agasi ishte, gjoja, një “bashkëpunëtor i klasifikuar i SHISH-it”. Prokuroria e hodhi poshtë këtë version, duke konstatuar se asnjë autoritet brenda apo jashtë shërbimit nuk ishte vënë në dijeni për një “informator” të tillë.

Një detaj tjetër është se kompania e Agasit, “EA Solution”, u regjistrua 48 orë para se Hyseni të emërohej në krye të SHISH-it, në prill të vitit 2023.

Hedhja poshtë e pretendimeve për lidhje me Serbinë

Emërimi i Hysenit në vitin 2023 u shoqërua me polemika. Ajo kishte shërbyer më parë si zëvendësdrejtoreshë e Agjencisë së Inteligjencës së Kosovës (AKI), por në vitin 2021 u shkarkua për shkak të “humbjes së besimit”. Disa ekspertë dhe media vendase më vonë ngritën pretendime dhe supozime të pambështetura mbi një rrjedhje të mundshme informacioni drejt Serbisë, ndonëse zyrtarisht arsyeja e cituar ishte mungesa e koordinimit dhe besimit nga ana e qeverisë. Pavarësisht kësaj, Rama e emëroi atë si këshilltare të tij për sigurinë kombëtare dhe më pas si drejtuese të SHISH-it.

Për më tepër, ngjarjet e vitit 2026 ringjallën pretendimet e ngritura nga opozita dhe mediat opozitare në maj të vitit 2023, se në fillim të mandatit të saj në SHISH, Hyseni dyshohet se kishte kryer një vizitë sekrete në Beograd. Megjithatë, në vitin 2023, portali i pavarur i verifikimit të fakteve “Faktoje” e hodhi poshtë pretendimin se drejtuesja e SHISH-it kishte qëndruar 10 ditë në Serbi: më 22 maj 2023, Hyseni ndodhej në Tiranë në ceremoninë e “Defender Europe 23”. Një përgjigje zyrtare e SHISH-it e datës 6 qershor 2023 gjithashtu mohon që Hyseni të ketë kryer ndonjë vizitë jashtë vendit pas marrjes së detyrës në pranverën e atij viti.

Deri në shtator të vitit 2026, procedimi penal i SPAK-ut nuk përmban informacione që tregojnë se informacioni është transferuar në Serbi; prandaj, lidhja me Serbinë mund të konsiderohet me gjasë si një narrativë politike e opozitës.

Përfundime

Duke analizuar situatën rreth këtij rasti skandaloz, mund të evidentohen tri pasoja kryesore për Shqipërinë.

1. Një krizë besimi nga ana e NATO-s

Në vitin 2025, Hyseni drejtoi Komitetin e Inteligjencës Civile (CIC) të NATO-s. Pas akuzave të bujshme, dëmi në reputacion si për shërbimin inteligjent shqiptar, ashtu edhe për strukturën e NATO-s, është i konsiderueshëm. Nuk mund të përjashtohet mundësia që aleatët e NATO-s të detyrohen të rishqyrtojnë nivelin e besimit dhe vëllimin e inteligjencës operacionale që ndajnë me Shqipërinë.

2. Një provë për sistemin e zbatimit të ligjit

Rasti përbën një sfidë të vështirë për sistemin kundër korrupsionit në Shqipëri, i cili duhet të provojë rastet e korrupsionit sistematik brenda qeverisë, përfshirë institucionet e sigurisë, dhe të ndëshkojë përgjegjësit pavarësisht pozicioneve dhe lidhjeve të tyre. Garantimi i standardeve evropiane të shtetit të së drejtës dhe përmbushja e detyrimeve për luftën kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit të niveleve të larta do të jenë gjithashtu një provë e rëndësishme në kuadër të procesit të integrimit evropian.

3. Rishikimi politik dhe ndryshim i personelit të sigurisë

Para së gjithash, qeveria shqiptare do të detyrohet të kryejë një auditim të thelluar të politikës së personelit në sektorin e sigurisë. Njëkohësisht, përfundimi kryesor nga rasti AKSHI–SHISH është se shteti duhet të demonstrojë në mënyrë bindëse aftësinë e tij për t’i mbrojtur institucionet e sigurisë nga depërtimi i interesave private dhe kriminale. Nëse autoritetet dështojnë ta përballojnë këtë sfidë, jo vetëm përparimi i mëtejshëm i vendit drejt BE-së, por edhe qëndrueshmëria e qeverisë aktuale do të vihen në pikëpyetje.

Grupi Analitik i CWBS